واژهٔ بَدا به معنای آشکار شدن، در اصطلاح کلامی امامیه، به معنای تغییر در قضای مشروط الهی، براساس برخی حوادث و عوامل ویژه است. این مفهوم با اصطلاح لوح محو و اثبات در آیهٔ ۳۹ سورهٔ رعد تبیین می شود. این تعریف، بدا را به ارادهٔ الهی و نیز بسترهای تحقق آن، پیوند می دهد که امری متفاوت از رخداد خلاف پیش بینی است. از میان سه فرض بدا در اصل ظهور، بدا در زمان ظهور و بدا در نشانه های ظهور، بدا تنها دربارهٔ زمان ظهور و نشانه های غیرحتمی آن پذیرفته می شود و اصل ظهور و نشانه های حتمی آن تغییرناپذیر دانسته می شود.
... [مشاهده متن کامل]
در سده های نخستین غیبت کبری، با طولانی شدن دورهٔ انتظار و ناکامی پیش بینی های زمانی، تغییرپذیری زمان ظهور با عنوان بداء از سوی محدثان و متکلمان امامیه مطرح شد. این آموزه در ادوار بعد، به تفکیک نشانه های حتمی از غیرحتمی انجامید. محمدباقر مجلسی اختلاف روایات دربارهٔ مدت حکومت سفیانی را به بدا یا تقیه تفسیر کرده که نشان از کاربست این مفهوم در حل معضلات روایی دارد. بدا به تدریج به عنوان یکی از راه های تبیین فلسفهٔ تأخیر ظهور، در گفتمان کلامی شیعه تثبیت شد.
... [مشاهده متن کامل]
در سده های نخستین غیبت کبری، با طولانی شدن دورهٔ انتظار و ناکامی پیش بینی های زمانی، تغییرپذیری زمان ظهور با عنوان بداء از سوی محدثان و متکلمان امامیه مطرح شد. این آموزه در ادوار بعد، به تفکیک نشانه های حتمی از غیرحتمی انجامید. محمدباقر مجلسی اختلاف روایات دربارهٔ مدت حکومت سفیانی را به بدا یا تقیه تفسیر کرده که نشان از کاربست این مفهوم در حل معضلات روایی دارد. بدا به تدریج به عنوان یکی از راه های تبیین فلسفهٔ تأخیر ظهور، در گفتمان کلامی شیعه تثبیت شد.