ایکه

مدین جایی است که موسی پس از کشتن یک مصری به آنجا فرار کرد به نظر می رسد که مدین جزء مملکت مصر نبوده است و مأموران فرعون قدرت تعقیب موسی را در آنجا نداشته‏اند. در مدین چاهی بود که گویند موسی از آن برای گوسفندان دختران شعیب آب کشید موسی با یکی از دختران شعیب ازدواج کرد و چند سالی در میان آنان زندگی کرد. در مسیر بازگشت موسی به مصر بود که حضرت موسی علیه السلام به پیامبری مبعوث شد.
خداوند شعیب را به سوی مردم مَدْین و اَیکه فرستاد تا آنها را به یکتاپرستی و آیین خدایی دعوت نماید و از بت پرستی و فساد اخلاقی نجات بخشد اما هر دو قوم از اطاعت او سرکشی نمودند و هر کدام به یک نوع عذاب سخت گرفتار شدند. اصحاب اَیْکَه قومی بودند که در منطقه ای به نام اَیکه در مسیر تجاری حجاز به شام، زندگی می کردند.
حضرت شعیب ( ع ) را ابتدا پیامبر اهل مدین دانسته اند که پس از نابودی آن ها، هدایت اصحاب ایکه را برعهده گرفته است.
در قرآن از عذاب اصحاب ایکه، با تعبیر عَذابُ یَوْمِ الظُّلَّةِ ( عذاب روز ابر ) و از عذاب اهل مدین، با عبارت های رَجْفه ( لرزه شدید ) و صَیحه ( صدای مهیب ) یاد شده است. در قرآن، شعیب، برادر اهل مدین خوانده شده؛ اما برادر اصحاب ایکه نامیده نشده است.
اهل مدین و اصحاب اَیکَه علاوه بر بت پرستی و فساد اخلاقی، در داد و ستدها خیانت و کلاه برداری می کردند، کم فروشی و خیانت در خرید و فروش در بین آنها رایج بود.
وَإِلَىٰ مَدْیَنَ أَخَاهُمْ شُعَیْبًا قَالَ یَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَکُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَیْرُهُ وَلَا تَنقُصُوا الْمِکْیَالَ وَالْمِیزَانَ. . .
ﻭ ﺑﻪ ﺳﻮﻱ [ ﻣﺮﺩم ] ﻣَﺪﻳﻦ ، ﺑﺮﺍﺩﺭﺷﺎﻥ ﺷﻌﻴﺐ ﺭﺍ [ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻳﻢ . ] ﮔﻔﺖ : ﺍﻱ ﻗﻮم ﻣﻦ ! ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺑﭙﺮﺳﺘﻴﺪ ، ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺟﺰ ﺍﻭ ﻫﻴﭻ ﻣﻌﺒﻮﺩﻱ ﻧﻴﺴﺖ ; ﻭ ﺍﺯ ﭘﻴﻤﺎﻧﻪ ﻭ ﺗﺮﺍﺯﻭ ﻣﻜﺎﻫﻴﺪ . . . ( ٨٤ سوره هود )
وَإِن کَانَ أَصْحَابُ الْأَیْکَةِ لَظَالِمِینَ
ﻭ ﺑﻲ ﺗﺮﺩﻳﺪ ﺍﻫﻞ ﺍﻳﻜﻪ [ ﻗﻮم ﺷﻌﻴﺐ ] ﺳﺘﻤﻜﺎﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ . ( ٧٨ سوره حجر )
اما مداین ( نه مدین ) در ۳۲ کیلومتری جنوب شرقی�بغداد�بر دو ساحل�دجله�واقع است و اطلاق نام مداین بر این محل، بدین مناسبت بوده است که دو شهر بزرگ سلوکیه در غرب و تیسفون در شرق رودخانه دجله در مقابل یکدیگر، قرار داشته اند. ( این کلمه در قرآن نیامده است )
برای یادسپاری آسانتر می توان با کلمات بازی کرد و از کلمات آشنا و هماهنگ بهره برد و داستان ساخت:
حضرت شعیب علیه السلام، پیامبر دو شعبه بودند، شعبه مدین و شعبه ایکه.
حضرت موسی علیه السلام در دو شعبه زندگی می کردند شعبه مصر و شعبه مدین.
اهل مدین مدیون بودند چراکه کم فروشی می کردند.
اَیکَه:اَی کَه: اِی که. آن کس که، آن کس که چی؟ آن کس که دخترش را زن حضرت موسی علیه السلام کرد یعنی حضرت شعیب.
ایکه پیامبر دو شعبه بودی شعبه مدین و شعبه ایکه.