ایه 64 سوره مریم

دانشنامه اسلامی

[ویکی اهل البیت] آیه 64 سوره مریم. وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّکَ ۖ لَهُ مَا بَیْنَ أَیْدِینَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَیْنَ ذَٰلِکَ ۚ وَمَا کَانَ رَبُّکَ نَسِیًّا
و ما (رسولان و فرشتگان خدا) جز به امر خدای تو از عالم بالا نازل نمی شویم، اوست که بر همه جهانهای پیش رو و پشت سر ما و بین آنها هر چه هست به احاطه علمی آگاه است و پروردگارت هرگز چیزی را فراموش نخواهد کرد.
و جز به فرمان پرودگارت نازل نمی شویم. آنچه مربوط به آینده ماست و آنچه مربوط به گذشته ماست وآنچه میان گذشته و آینده است، ویژه اوست؛ و پروردگارت هیچ گاه فراموشکار نیست.
و جز به فرمان پروردگارت نازل نمی شویم. آنچه پیش روی ما و آنچه پشت سر ما و آنچه میان این دو است، به او اختصاص دارد، و پروردگارت هرگز فراموشکار نبوده است.
و ما جز به فرمان پروردگار تو فرود نمی آییم. آنچه در پیش روی ما و پشت سر ما و میان این دو قرار دارد از آنِ اوست. و پروردگار تو فراموشکار نیست.
(پس از تأخیر وحی، جبرئیل به پیامبر عرض کرد:) ما جز بفرمان پروردگار تو، نازل نمی شویم؛ آنچه پیش روی ما، و پشت سر ما، و آنچه میان این دو می باشد، همه از آن اوست؛ و پروردگارت هرگز فراموشکار نبوده (و نیست)!
, "And we descend not except by the order of your Lord. To Him belongs that before us and that behind us and what is in between. And never is your Lord forgetful -
(The angels say:) "We descend not but by command of thy Lord: to Him belongeth what is before us and what is behind us, and what is between: and thy Lord never doth forget,-
wikiahlb: آیه_64_سوره_مریم

پیشنهاد کاربران

( ( پس جمله له ما بین ایدینا و ما خلفنا و ما بین ذلک افاده می‏کند که ملک خدای تعالی که ملک حقیقی است و غیر او کسی در آن تصرفی ندارد و نیز غیر او در آن اراده‏ای - ندارد مگر به اذن و مشیت او ، او ، بر ملائکه احاطه دارد ، و چون ملائکه معصیت ندارند پس هیچ عملی انجام نمی‏دهند مگر به امر او ، و بعد از اذن و اراده او نمی‏کنند مگر آنچه را که خدا اراده کند ، پس هیچ ملکی نازل نمی‏شود مگر به امر او .
... [مشاهده متن کامل]

و با این بیان روشن گردید که جمله له ما بین ایدینا و ما خلفنا و ما بین ذلک در مقام تعلیل جمله و ما نتنزل الا بامر ربک و در جمله آخر آیه که می‏فرماید و ما کان ربک نسیا کلمه نسی بر وزن فعول ، از نسیان است ، و تتمه تعلیل مزبور است ، و معنایش این است که خدای تعالی چیزی از ملک خود را فراموش نمی‏کند تا در نتیجه امر تدبیر ملکش مختل بماند ، پس در جائی که نزول ملک واجب است ، امر به نزول را ترک نمی‏کند ، و در جایی که واجب نیست به آن امر نمی‏کند و هکذا ، و گویا همین وجه باعث شد که در آیه به جای اثبات علم و یا یادآوری ، نسیان را از خدای تعالی نفی کند . ) ) ( ترجمة المیزان ج : 14ص :113 )

( ( و ما نتنزل الا بامر ربک . . . کلمه تنزل به معنای نزول به کندی و مهلت است ، چون از باب تفعل است که مطاوعه و قبول نزل را افاده می‏کند ، مثلا وقتی گفته می‏شود نزله فتنزل معنایش این است که فلانی او را نازل کرد و او قبول نمود ، و سیاق نفی و استثناء ، انحصار را می‏ فهماند و می‏رساند که ملائکه نازل نمی‏شوند مگر به امری از خدا ، همچنانکه در جای دیگر فرمود لا یعصون الله ما امرهم و یفعلون ما یؤمرون .
... [مشاهده متن کامل]

کلمه أمام و قدام و کلمه بین یدیه ، به معنای جلو و پیش رو است ، و یک معنا را می‏رساند ، با این تفاوت که بین یدیه را در پیش روی نزدیک استعمال می‏کنند ، آن پیش رویی که طرف مسلط و مشرف بر آن باشد ، ولی امام در مطلق جلو و پیش رو استعمال می‏شود ، پس ظاهر جمله اول یعنی له ما بین ایدینا و ما خلفنا و ما بین ذلک این است که آنچه زیر نظر ما و مشرف بر ما است ، از آن خدا است ، و ظاهر جمله دوم ، یعنی و ما خلفنا ، به قرینه مقابله ، آن چیزهایی است که از نظر ایشان غائب و مستور است . و بنا بر این اگر مراد از جمله ما بین ایدینا و ما خلفنا و ما بین ذلک مکان بوده باشد شامل قسمتی از مکان پیش روی ملائکه و مکانی که در آنند و تمامی مکان پشت سر ایشان می‏شود ، ولی شامل تمام مکان پیش روی آنان نمی‏شود ، و همچنین اگر مراد از آن ، زمان بوده باشد ، شامل همه گذشته و حال ، و قسمتی از آینده ، یعنی آینده نزدیک می‏گردد ، و حال آنکه سیاق جمله له ما بین ایدینا و ما خلفنا و ما بین ذلک بهصراحت احاطه را می‏ رساند ، و با بعضی زمانها و یا مکانها دون بعضی نمی‏ سازد . ) ) ( ترجمة المیزان ج : 14ص :111 )
( ( وجه صحیح این است که ما کلمه ما بین ایدینا را بر اعمال ملائکه و آثار متفرع بر وجود ایشان حمل کنیم و بگوییم : به منظور این است که خدا آنچه عمل و اثر از ما سر می‏زند مالک است ، و مراد از ما خلفنا را اسباب وجود ملائکه بگیریم و بگوییم : مراد از آن این است که خدا مالک تمامی آن اسباب و مقدماتی است که قبل از هستی ما ردیف کرد و آن اسباب سبب پیدایش ما شد ، و جمله ما بین ذلک را حمل کنیم بر وجود خود ملائکه که اگر آیه را چنین معنا کنیم آن وقت آیه شریفه متضمن بدیع‏ترین تعبیرها ، و لطیف‏ترین بیانات می‏شود ، که با این معنا احاطه الهی هم محفوظ می‏ماند ، چون برگشت معنای آیه به این می‏شود که خدا مالک وجود ما و مالک متعلقات قبلی و بعدی وجود ما است . این بود آن معنایی که می‏خواستیم برای این جمله بکنیم ، ولی مفسرین در معنای آن اختلاف کرده‏ اند ( ترجمة المیزان ج : 14ص :112 )