ایه 17 سوره طه

دانشنامه اسلامی

[ویکی اهل البیت] آیه 17 سوره طه. وَمَا تِلْکَ بِیَمِینِکَ یَا مُوسَیٰ
و ای موسی، اینک بازگو تا چه به دست راست داری؟
و ای موسی! این در دست راستت چیست؟
و ای موسی، در دست راست تو چیست؟»
ای موسی، آن چیست به دست راستت؟
و آن چیست در دست راست تو، ای موسی؟!
And what is that in your right hand, O Moses?"
"And what is that in the right hand, O Moses?"

پیشنهاد کاربران

آیه ۱۷ سوره مبارکه طه، آغازگر یکی از زیباترین و عمیق ترین گفتگوهای قرآن کریم میان پروردگار متعال و حضرت موسی ( ع ) در وادی مقدس طوی است:
�وَمَا تِلْکَ بِیَمِینِکَ یَا مُوسَیٰ�\text{�وَمَا تِلْکَ بِیَمِینِکَ یَا مُوسَیٰ�}�وَمَا تِلْکَ بِیَمِینِکَ یَا مُوسَیٰ�
...
[مشاهده متن کامل]

�و ای موسی، آن چیست که در دست راست داری؟�
در نگاه نخست، ممکن است این پرسش ساده به نظر برسد؛ چرا که خداوند علیمِ مطلق است و از آنچه در دست موسی است کاملاً آگاهی دارد. اما مفسران بزرگ، متکلمان و عرفا در تحلیل این آیه و سیاق آن، ابعاد بسیار لطیف و عمیقی را مطرح کرده اند که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم:
۱. رویکرد بلاغی و روان شناختی ( شفقت و انس دهی )
حضرت موسی ( ع ) در شبی تاریک، سرد و در غربت، ناگهان با تجلی الهی و ندای آفریدگار مواجه شد. این مواجهه عظیم و بی واسطه، به طور طبیعی هیبت و خشیتی وصف ناپذیر در دل او ایجاد می کرد.
• ایجاد انس و آرامش: مفسران معتقدند این پرسش استفهام تفریری یا انس دهنده است. خداوند با مطرح کردن یک سوال ساده درباره ابزاری معمولی و روزمره ( عصا ) ، می خواهد از اضطراب و هراس موسی ( ع ) بکاهد و با او فضایی صمیمی و آرام بخش برای گفتگو ( مکالمه ) ایجاد کند تا او آمادگی دریافت وحی و رسالت بزرگ را پیدا کند.
۲. رویکرد کلامی و معرفت شناختی ( اقرار و آماده سازی برای معجزه )
خداوند می خواهد حضرت موسی ( ع ) ابتدا با زبان خود اعتراف و اقرار کند که آنچه در دست دارد، تنها یک چوب خشک و معمولی است؛
• تثبیت واقعیت مادی: وقتی موسی اقرار می کند که این فقط یک عصای چوبی ساده است، زمینه سازی ذهنی برای معجزه بعدی ( تبدیل شدن آن به اژدهایی خروشان ) فراهم می شود. این تغییر ماهیت شگفت انگیز، دیگر نمی تواند توهم یا خطای دید تلقی شود، زیرا او خود پیش تر ماهیت عادی آن را تایید کرده است.
۳. رویکرد عرفانی و تاویلی ( تجلی حق در امور کثیر و اعراض از ماسوی )
در نگاه عرفایی چون سهروردی ( در حکمت اشراق ) و دیگر شارحان تصوف و عرفان اسلامی، این آیه ظرفیت تأویلی بالایی دارد:
• عصا به عنوان نماد تعلقات دنیوی: عصا در اینجا نماد تکیه گاه های مادی و اسباب ظاهری دنیوی است که انسان در مسیر حرکت خود به آن ها تکیه می کند. حق تعالی با این پرسش، موسی را متوجه این تکیه گاه ظاهری می کند تا در مراحل بعدی ( با فرمان �أَلْقِهَا یَا مُوسَیٰ� - آن را بیفکن ) ، به او بیاموزد که سالک برای رسیدن به مقام توحید حقیقی و قرب الهی، باید از تمام تکیه گاه های مجازی و غیرخدایی ( ماسوی الله ) دل بکند و آن ها را رها کند.
• لذت هم سخنی ( مناجات ) : در آیه بعد، وقتی موسی ( ع ) پاسخ می دهد: �قَالَ هِیَ عَصَایَ أَتَوَکَّأُ عَلَیْهَا وَأَهُشُّ بِهَا عَلَیٰ غَنَمِی وَلِیَ فِیهَا مَآرِبُ أُخْرَیٰ� ( گفت: این عصای من است، بر آن تکیه می کنم و با آن برای گوسفندانم برگ می تکانم و کارهای دیگری نیز با آن دارم ) ، مفسران می گویند موسی به عمد پاسخ را طولانی کرد. او می توانست فقط بگوید �عصا است�، اما برای طولانی تر شدن زمان گفتگو با محبوب و التذاذ از این هم سخنی بی واسطه، به جزئیات و کاربردهای آن پرداخت.
این آیه شریفه، مدخل یکی از دراماتیک ترین و در عین حال توحیدی ترین فرازهای قرآن است که در آن، ابزاری بی جان و ساده ( عصا ) به واسطه امر الهی، به مظهر قدرت و آیت حق تبدیل می شود.

آیه 17 سوره طه
وَمَا تِلْکَ و آن چیست بِیَمِینِکَ در دست راست تو یَا مُوسَیٰ ای موسی؟!
ایجاد انس و آرامش: مفسران معتقدند این پرسش استفهام تفریری یا انس دهنده است. خداوند با مطرح کردن یک سوال ساده درباره ابزاری معمولی و روزمره ( عصا ) ، می خواهد از اضطراب و هراس موسی ( ع ) بکاهد و با او فضایی صمیمی و آرام بخش برای گفتگو ( مکالمه ) ایجاد کند تا او آمادگی دریافت وحی و رسالت بزرگ را پیدا کند.
...
[مشاهده متن کامل]

در روانشناسی می گویند برای یافتن دوست و اطمینان دهی به طرف مقابل ابتدا از طرف مقابل سوالات ساده ای بپرسید و باب گفتگو را باز کنید مثلا بپرسید ساعت چند است ؟ گوشی ات را چند خریدی و. . .