ایرینوتکان

ایرینوتکان ( انگلیسی: Irinotecan؛ تلفظ انگلیسی: ایرینوتیکَن ) که با نام تجاری کَمپتوسار ( Camptosar ) هم شناخته می شود، یک داروی شیمی درمانی است که در درمان سرطان روده بزرگ و سرطان ریه نوعِ سلول کوچک ( SCLC ) کاربرد دارد. [ ۱] برای درمان سرطان روده بزرگ این دارو به تنهایی یا در ترکیب با فلوروراسیل[ ۱] و برای درمان سرطان ریه نوع سلول کوچک در ترکیب با سیس پلاتین بکار می رود. [ ۱] این دارو به صورت تزریق وریدی تجویز می شود. [ ۱]
شایع ترین عوارض جانبی این دارو عبارتند از: اسهال، استفراغ، نارسایی مغز استخوان، ریزش مو، تنگی نفس و تب. [ ۱] عوارض جانبی شدید آن هم شامل ترومبوز، التهاب روده بزرگ واکنش های حساسیتی است. [ ۱] افرادی که دارای هر دو نسخهٔ واریانِ ژنیِ UGT1A1*28 هستند، بیشتر از سایرین در معرض عوارض جانبی این دارو هستند. مصرف این دارو در دوران بارداری ممکن است به جنین صدمه بزند. [ ۱]
ایرینوتکان یکی از اعضای خانوادهٔ دارویی «بازدارنده های توپوایزومراز» است[ ۲] که کارش را از طریق مهار توپوایزومراز نوع ۱ انجام می دهد که منجر به آسیب دی ان ای و مرگ سلولی می شود. [ ۱] ایرینوتکان از مادهٔ طبیعی کمپتوتسین بدست می آید. [ ۱]
این دارو در سال ۱۹۹۶ میلادی توسط سازمان غذا و دارو آمریکا پذیرفته شد[ ۱] و هم اکنون جزءِ داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت است که مجموعه ای از مؤثرترین و بی خطرترین داروها در سیستم سلامت هستند. [ ۳]
ایرینوتکان در انگلستان به صورت ژنریک در دسترس است و ۱۱۴٫۰۰ پوند استرلینگ به ازای هر ۱۰۰ میلی گرم، برای سرویس سلامت همگانی ( ان اچ اس ) هزینه دارد. [ ۲]