ایران پس از سقوط ساسانیان، تا قرن ها دچار پراکندگی سیاسی و تغییر سلسله ها بود. اگرچه حکومت های قدرتمندی مانند سامانیان، سلجوقیان و ایلخانان وجود داشتند، اما صفویان نخستین دودمانی بودند که توانستند دولتی نسبتاً پایدار، یکپارچه و فراگیر و دارای هویت سیاسی - مذهبی مشخص برای ایرانِ پس از ساسانیان ایجاد کنند. در این دوره، ولایت به عنوان یک مفهوم اصیل شیعی که در تصوف نیز یک مفهوم کلیدی بود، زمینهٔ مساعدی برای نفوذ و گسترش میان مردم یافت. قزلباشان که صفویه را به قدرت رسانیده بودند، ابتدا شاه را مرشد کامل می خواندند؛ اما نهاد سلطنت، با تکیه بر سنت ایران شهری به تدریج مبنای مشروعیت خود را از طریقت صوفیانه به شریعت گسترش داد، به گونه ای که شاه هم مرشد طریقت و هم ظل الله و نایب امام مهدی نامیده می شد. این تلفیق فکری، در کنار رویارویی حکومت صفوی با حکومت های سُنّی ازبکان و عثمانیان در غرب و شرق ایران، زمینهٔ ایجاد دولت متمرکز و هویت شیعی در ایران را فراهم کرد. همچنین افزایش آگاهی های سیاسی و اجتماعی ایرانیان، کاهش اقتدار دولت مرکزی و رشد اندیشه های مبتنی بر عدالت اجتماعی، زمینه دیگری برای شکل گیری دولت مستقل شیعی بود.
... [مشاهده متن کامل]
جریان های فکری ناشی از آمیختگی تصوف و تشیع، زمینه ساز شکل گیری و تداوم این دولت بود. ایران در عصر صفویه، دارای ساختار سیاسی منسجم، تشکیلات اداری، مذهب و ساختار دینی، آداب ورسوم، باورها، آیین ها، مناسک مذهبی، اقوام و ایلات، نظام مالیاتی، دادوستد و شیوه تولید بوده است. در این دوره هم جغرافیای مستقل و حاکمیت سیاسی ایرانیان احیا شد و هم دین و مذهب، حضور پررنگی در سبک زندگی ایرانیان داشت.
... [مشاهده متن کامل]
جریان های فکری ناشی از آمیختگی تصوف و تشیع، زمینه ساز شکل گیری و تداوم این دولت بود. ایران در عصر صفویه، دارای ساختار سیاسی منسجم، تشکیلات اداری، مذهب و ساختار دینی، آداب ورسوم، باورها، آیین ها، مناسک مذهبی، اقوام و ایلات، نظام مالیاتی، دادوستد و شیوه تولید بوده است. در این دوره هم جغرافیای مستقل و حاکمیت سیاسی ایرانیان احیا شد و هم دین و مذهب، حضور پررنگی در سبک زندگی ایرانیان داشت.