ایاز محمد پاشا

ایاز محمد پاشا ( ۱۴۸۳ - ۱۵۳۹ ) وزیر اعظم عثمانی از ۱۵۳۶ تا ۱۵۳۹ بود. او یک آلبانیایی بود که در دلوینه به دنیا آمد. پدرش اهل شهر اشکودر، در شمال آلبانی، و مادرش اهل شهر ولوره، در جنوب آلبانی بود. او در زمانی که پدرش در آنجا زندگی می کرد به استانبول رفت و به دستور او به قانون دوشیرمه ( چون مسیحی زاده شده بود ) به خدمت عثمانی درآمد و سرانجام از فرماندهان ینی چری شد. او در نبرد چالدران ( ۱۵۱۴ ) و جنگ عثمانی و مملوکان ( ۱۵۱۶–۱۵۱۷ ) شرکت کرد. در طول ۱۵۲۰–۱۵۲۱ او بیلربی ایالت آناتولی و فرماندار دمشق بود. در زمان سلطنت سلیمان اعظم، او به عنوان بیگلربیگی ایالت روم ایلی خدمت کرد و پس از فتح رودس توسط عثمانی ها در سال ۱۵۲۲ وزیر شد. او همچنین در نبرد موهاچ، محاصره وین، و فتح بغداد ( ۱۵۳۴ ) شرکت کرد.
او در سال ۱۵۳۶ پس از اعدام ابراهیم پاشای پارگایی، وزیر اعظم شد و این سمت را تا زمان مرگش در سال ۱۵۳۹ حفظ کرد. عثمانی ها تحت مدیریت او، لشکرکشی کورفو ( ۱۵۳۷ ) را به عهده گرفتند و علیه دودمان هابسبورگ در وین ( ۱۵۳۷–۱۵۴۰ ) جنگ کردند. علاوه بر این، منطقه زادگاه وی دلوینه تحت کنترل کامل عثمانی ها قرار گرفت و سنجاق دلوینه تأسیس شد. وی بر اثر طاعون خیارکی در استانبول درگذشت و در مسجد ایوب سلطان به خاک سپرده شد.