امام علی النقی

دوران امامت او همزمان با حکومت خلفای عباسی از معتصم تا مُعْتَز بود و بیشتر آن از سال ۲۳۳ق به بعد در سامرا و تحت نظارت و حصر خلفای عباسی، به ویژه متوکل، سپری شد. در این دوره، وی با ایجاد و گسترش سازمان وکالت، شبکه ای منسجم از نمایندگان در سراسر جهان اسلام تشکیل داد تا از این طریق ارتباط خود با پیروان را حفظ کرده، وجوهات شرعی را جمع آوری و بر آموزش های دینی نظارت کند. علاوه بر میراث حدیثی و فقهی، دعاها و زیارت نامه های مهمی همچون زیارت جامعه کبیره که مشروح ترین بیان جایگاه ائمه است و زیارت غدیریه از او به یادگار مانده که بیان گر عمق معارف شیعه در عصر تقیه و فشار سیاسی است. به گزارش منابع تاریخی، وی در سامرا و به دستور خلیفه عباسی مُعْتَز مسموم شده و به شهادت رسید و در خانه مسکونی خود به خاک سپرده شد. حرم عسکریین که محل دفن او و امام حسن عسکری است، از زیارتگاه های مهم شیعیان به شمار می رود.