اقتصاد به معنای میانه روی در هر کار، در اصطلاح، شاخه ای از علوم اجتماعی است که به تحلیل فعالیت های فردی و جمعی مرتبط با تولید، توزیع و مصرف کالاها و خدمات می پردازد. فرهنگ نیز کلیتی است مرکب از خصوصیات مادی، معنوی، فکری و احساسی در یک جامعه یا گروه که شامل هنرها، حالات زندگی، حقوق بنیادین فردی، نظام ارزشی، سنت ها و باورهای جامعه می شود. اقتصاد فرهنگ، دانشی میان رشته ای و نوین است که از یک طرف، دربرگیرندۀ اقتصاد، با تمامی مفاهیم آن بوده و از سوی دیگر در برگیرندۀ فرهنگ و موضوعات مرتبط با آن است.
... [مشاهده متن کامل]
اقتصاد فرهنگ، با ارائۀ مدلی کارآمد، مسیر شکوفایی و رونق اقتصادی - فرهنگی را در جوامع هموار می سازد. با گسترش این دانش نوپدید، در بیشتر کشورهای صنعتی صادرات کالاهای فرهنگی و تولیدات فکری، به مراتب با اهمیت تر از صادرات کالاهای صنعتی متعارف تلقی شده و در اولویت جوامع توسعه یافته قرار گرفته است؛ برای مثال، آمارهای چند سال اخیر در برخی کشورها نشان می دهد که میزان فروش کالاهای فرهنگی در آنها، گاهی از میزان فروش اسلحه و تجهیزات نظامی فراتر رفته و گردش مالی بیشتری را به خود اختصاص داده است. در این جوامع، صنایع فرهنگی در اولویت برنامه ریزی فرهنگی و نیز سبک زندگی مردم قرار گرفته است و تأثیر بسزایی در تولید ناخالص داخلی کشورها دارد.
امروزه تحولات فعالیت های فرهنگی در جهان، نگاه اقتصادی به تولید کالاها و محصولات فرهنگی را اجتناب ناپذیر کرده است. در گذشته، هر آن چه در زمینۀ فرهنگی تولید می شد �اثر فرهنگی� نام داشت که ماهیتی منحصربه فرد، غیر قابل تکرار و غیر قابل تکثیر و انتشار داشتند، اما امروزه، اثر فرهنگی به �کالای فرهنگی� تبدیل شده که با توجه به نیاز مصرف کننده تولید می شود و برخلاف اثر فرهنگی، تنها برای ارضای ذوق هنرمند تولید نشده، بلکه بیشتر با هدف کسب درآمد و سود، خلق می شوند. در این تحول ذائقۀ مصرف کننده جایگزین بُعد زیبایی شناختی و هنری شده، فعالیت های مرتبط با تولید و مصرف کالاها و خدمات فرهنگی درون یک نظام اقتصادی، بخشی از معاملات اقتصادی در نظر گرفته شده و منطق بازار، ارزش آنها را تعیین می کند.
مفهوم اقتصاد فرهنگ از دهۀ 1960م، در سطح جهانی مطرح شد. بسیاری، نقطۀ آغازین اقتصاد فرهنگ در جهان را انتشار کتاب هنرهای نمایشی - تناقض اقتصادی اثر بامول و یوون می دانند که در سال 1966م منتشر شده و نشان داد که تا چه اندازه می توان با استفاده از ابزارهای معمول بررسی های اقتصادی، حوزۀ جدید اقتصاد فرهنگ را بررسی کرد. در سال 1973م، انجمنی به نام اقتصاد فرهنگ راه اندازی و در سال 1977م مجله ای اختصاصی در مورد اقتصاد حوزۀ فرهنگ و هنر تأسیس شد. نخستین کنفرانس بین المللی اقتصاد فرهنگ در سال 1979م برگزار شد که در نتیجۀ آن، منابع و ادبیات مربوط به این رشته توسعه یافت.
... [مشاهده متن کامل]
اقتصاد فرهنگ، با ارائۀ مدلی کارآمد، مسیر شکوفایی و رونق اقتصادی - فرهنگی را در جوامع هموار می سازد. با گسترش این دانش نوپدید، در بیشتر کشورهای صنعتی صادرات کالاهای فرهنگی و تولیدات فکری، به مراتب با اهمیت تر از صادرات کالاهای صنعتی متعارف تلقی شده و در اولویت جوامع توسعه یافته قرار گرفته است؛ برای مثال، آمارهای چند سال اخیر در برخی کشورها نشان می دهد که میزان فروش کالاهای فرهنگی در آنها، گاهی از میزان فروش اسلحه و تجهیزات نظامی فراتر رفته و گردش مالی بیشتری را به خود اختصاص داده است. در این جوامع، صنایع فرهنگی در اولویت برنامه ریزی فرهنگی و نیز سبک زندگی مردم قرار گرفته است و تأثیر بسزایی در تولید ناخالص داخلی کشورها دارد.
امروزه تحولات فعالیت های فرهنگی در جهان، نگاه اقتصادی به تولید کالاها و محصولات فرهنگی را اجتناب ناپذیر کرده است. در گذشته، هر آن چه در زمینۀ فرهنگی تولید می شد �اثر فرهنگی� نام داشت که ماهیتی منحصربه فرد، غیر قابل تکرار و غیر قابل تکثیر و انتشار داشتند، اما امروزه، اثر فرهنگی به �کالای فرهنگی� تبدیل شده که با توجه به نیاز مصرف کننده تولید می شود و برخلاف اثر فرهنگی، تنها برای ارضای ذوق هنرمند تولید نشده، بلکه بیشتر با هدف کسب درآمد و سود، خلق می شوند. در این تحول ذائقۀ مصرف کننده جایگزین بُعد زیبایی شناختی و هنری شده، فعالیت های مرتبط با تولید و مصرف کالاها و خدمات فرهنگی درون یک نظام اقتصادی، بخشی از معاملات اقتصادی در نظر گرفته شده و منطق بازار، ارزش آنها را تعیین می کند.
مفهوم اقتصاد فرهنگ از دهۀ 1960م، در سطح جهانی مطرح شد. بسیاری، نقطۀ آغازین اقتصاد فرهنگ در جهان را انتشار کتاب هنرهای نمایشی - تناقض اقتصادی اثر بامول و یوون می دانند که در سال 1966م منتشر شده و نشان داد که تا چه اندازه می توان با استفاده از ابزارهای معمول بررسی های اقتصادی، حوزۀ جدید اقتصاد فرهنگ را بررسی کرد. در سال 1973م، انجمنی به نام اقتصاد فرهنگ راه اندازی و در سال 1977م مجله ای اختصاصی در مورد اقتصاد حوزۀ فرهنگ و هنر تأسیس شد. نخستین کنفرانس بین المللی اقتصاد فرهنگ در سال 1979م برگزار شد که در نتیجۀ آن، منابع و ادبیات مربوط به این رشته توسعه یافت.