ارتنگ

( ( در داستان های قدیم ایران گفته اند که مانی معجزهٔ خود را نقاشی می دانست و بهمین جهت تقریباً همه جا وی را �مانی نقاش� خوانده اند و کتابی مصور باو نسبت داده اند بنام �ارتنگ� یا �ارژنگ� که در متون قدیم �ارثنگ� هم نوشته اند و حتی برخی از شاعران آن را �کارنامه مانی� نامیده اند و برخی از شاعران دیگر کتاب آسمانی مصور دیگری بنام �انگلیون� باو نسبت داده اند و پیداست که این کلمه نظیری از نام کتاب آسمانی نصاری یعنی �انجیل� است. در میان آثار مانوی که در آسیای مرکزی و ترکستان چین ( سین کیانگ ) یافته اند برخی اوراق از کتاب های متعدد مانی پیدا شده که در آنها نقاشی کرده اند و این نقاشی ها از حیث رنگ آمیزی و لباس ها و سیماها شباهت بسیار بهمان نقاشی های بودایی بامیان و نواحی دیگر آسیای مرکزی دارد. ) )
... [مشاهده متن کامل]

ارتنگ، نام یکی از سربازان گارد جاویدان [نامیرا ) ارتش هخامنشیان بوده براساس نقش برجسته آجرهای آهکی و لعاب دار کاخ آپادانا کشف شد. در شوش و تخت جمشید هست،

ارژنگ
نگارخانه
بوم و تخته نقاشی
وان سراچه که هفت پیکر بود
بلکه ارتنگ هفت کشور بود
✏ نظامی
در ارتنگ این نقش چینی پرند
قلم نیست بر مانی نقش بند
✏ نظامی
که چون کرده اند این دو صورت نگار
دو ارتنگ را بر یکی سان گزار
✏ �نظامی�