۱. معنی در فارسی
ترجمهٔ تحت اللفظی:
�ولگردی کردم، کاری گیرم نیامد؛ کفشم پاره شد و نانی هم نصیبم نشد!�
اما معنای کنایی آن:
از بی کاری و ولگردی هیچ سودی نصیب آدم نمی شود.
وقت و نیرو را هدر دادم، نه منفعتی بردم، بلکه ضرر هم کردم.
... [مشاهده متن کامل]
آخرش نه چیزی به دست آوردم، نه سرمایه ام حفظ شد.
این اصطلاح معمولاً برای هشدار دادن به افراد تنبل، علاف یا بی هدف به کار می رود.
۲. مورد کاربرد
این جمله را به کسی می گویند که:
به جای کار کردن، وقتش را به بطالت می گذراند.
دنبال کار و کسب نیست.
بی هدف این طرف و آن طرف می رود.
مقصود این است که:
علافی نه تنها نان و روزی نمی آورد، بلکه باعث فرسودگی و زیان هم می شود.
۳. معنی واژه های مهم
آتیک پاتیک
در گویش دهکردی یعنی:
ولگردی
علافی
بی کاری
بی هدف این طرف و آن طرف گشتن
این واژه از نوع ترکیب های آهنگین و هم قافیه است که در گویش های ایرانی برای تأکید بر یک حالت یا رفتار ساخته می شوند.
کارُم نشد
یعنی: کاری نصیبم نشد، شغلی پیدا نکردم.
دِرید
از �دریدن� به معنی پاره شدن.
نونُم نشد
یعنی: روزی و معاشی هم به دست نیاوردم.
در فرهنگ عامه، �نان� نماد رزق و درآمد است.
۴. ریشه و پیشینه
این ضرب المثل بازتاب شیوهٔ زندگی سنتی مردم دهکرد است؛ جایی که کار کردن ارزش و بیکاری نکوهیده شمرده می شد.
در گذشته، بیشتر مردم پیاده رفت وآمد می کردند. کسی که بی هدف ساعت ها راه می رفت:
کفش یا اُرُسی اش فرسوده می شد،
خسته می شد،
اما اگر کاری انجام نداده بود، درآمدی هم نداشت.
به همین دلیل، پاره شدن کفش در این مثل، نماد هزینه و زیان است.
۵. جملهٔ نمونه
صبح تا شب توی بازار فقط می چرخد؛ آتیک پاتیک کارُم نشد، کفشُم دِرید، نونُم نشد!
اگر دنبال کار نباشی، آخرش آتیک پاتیک کارُم نشد، کفشُم دِرید، نونُم نشد!
۶. نزدیک ترین معادل های انگلیسی
از نظر مفهوم:
All that effort for nothing. ⭐
I got nothing out of it except worn - out shoes. ( ترجمهٔ تصویری )
I wasted my time and gained nothing. ⭐
Nothing ventured, nothing gained. ( فقط در برخی بافت ها، معادل کاملی نیست. )
I ended up worse off than before.
بهترین معادل کاربردی: I wasted my time and gained nothing.
۷. اصطلاحات فارسی مرتبط
نه از توبره خورد، نه از آخور.
دست از پا درازتر برگشت.
علافی آخر و عاقبت ندارد.
عمرش را هدر داد.
نه سود کرد، نه سرمایه نگه داشت.
۸. نکتهٔ مردم شناختی
این مثل بازتاب ارزش کار و تلاش در فرهنگ دهکردی است. در جامعه ای که معاش مردم از کشاورزی، دامداری و پیشه وری تأمین می شد، هر روزِ بی کار می توانست به معنای از دست رفتن بخشی از روزی باشد. از سوی دیگر، کفش کالایی گران قیمت بود و پاره شدن آن هزینه ای واقعی به خانواده تحمیل می کرد. بنابراین، این ضرب المثل فقط دربارهٔ اتلاف وقت نیست، بلکه می گوید بی کاری هم سود را از بین می برد و هم زیان به بار می آورد.
۹. نکتهٔ زبانی
�آتیک پاتیک� از ترکیب های مضاعف و آهنگین در گویش دهکردی است؛ واژه هایی که بیشتر برای ایجاد تأکید و خوش آهنگی ساخته می شوند. در این اصطلاح، سه تصویر پشت سر هم آمده است:
ولگردی ( آتیک پاتیک )
پاره شدن کفش ( نماد هزینه و فرسایش )
نان گیر نیامدن ( نماد بی ثمر بودن تلاش )
همین توالی تصویری باعث شده این ضرب المثل هم طنزآمیز باشد و هم پیامی روشن دربارهٔ ارزش کار و پرهیز از بطالت داشته باشد.
ترجمهٔ تحت اللفظی:
�ولگردی کردم، کاری گیرم نیامد؛ کفشم پاره شد و نانی هم نصیبم نشد!�
اما معنای کنایی آن:
از بی کاری و ولگردی هیچ سودی نصیب آدم نمی شود.
وقت و نیرو را هدر دادم، نه منفعتی بردم، بلکه ضرر هم کردم.
... [مشاهده متن کامل]
آخرش نه چیزی به دست آوردم، نه سرمایه ام حفظ شد.
این اصطلاح معمولاً برای هشدار دادن به افراد تنبل، علاف یا بی هدف به کار می رود.
۲. مورد کاربرد
این جمله را به کسی می گویند که:
به جای کار کردن، وقتش را به بطالت می گذراند.
دنبال کار و کسب نیست.
بی هدف این طرف و آن طرف می رود.
مقصود این است که:
علافی نه تنها نان و روزی نمی آورد، بلکه باعث فرسودگی و زیان هم می شود.
۳. معنی واژه های مهم
آتیک پاتیک
در گویش دهکردی یعنی:
ولگردی
علافی
بی کاری
بی هدف این طرف و آن طرف گشتن
این واژه از نوع ترکیب های آهنگین و هم قافیه است که در گویش های ایرانی برای تأکید بر یک حالت یا رفتار ساخته می شوند.
کارُم نشد
یعنی: کاری نصیبم نشد، شغلی پیدا نکردم.
دِرید
از �دریدن� به معنی پاره شدن.
نونُم نشد
یعنی: روزی و معاشی هم به دست نیاوردم.
در فرهنگ عامه، �نان� نماد رزق و درآمد است.
۴. ریشه و پیشینه
این ضرب المثل بازتاب شیوهٔ زندگی سنتی مردم دهکرد است؛ جایی که کار کردن ارزش و بیکاری نکوهیده شمرده می شد.
در گذشته، بیشتر مردم پیاده رفت وآمد می کردند. کسی که بی هدف ساعت ها راه می رفت:
کفش یا اُرُسی اش فرسوده می شد،
خسته می شد،
اما اگر کاری انجام نداده بود، درآمدی هم نداشت.
به همین دلیل، پاره شدن کفش در این مثل، نماد هزینه و زیان است.
۵. جملهٔ نمونه
صبح تا شب توی بازار فقط می چرخد؛ آتیک پاتیک کارُم نشد، کفشُم دِرید، نونُم نشد!
اگر دنبال کار نباشی، آخرش آتیک پاتیک کارُم نشد، کفشُم دِرید، نونُم نشد!
۶. نزدیک ترین معادل های انگلیسی
از نظر مفهوم:
I got nothing out of it except worn - out shoes. ( ترجمهٔ تصویری )
Nothing ventured, nothing gained. ( فقط در برخی بافت ها، معادل کاملی نیست. )
بهترین معادل کاربردی: I wasted my time and gained nothing.
۷. اصطلاحات فارسی مرتبط
نه از توبره خورد، نه از آخور.
دست از پا درازتر برگشت.
علافی آخر و عاقبت ندارد.
عمرش را هدر داد.
نه سود کرد، نه سرمایه نگه داشت.
۸. نکتهٔ مردم شناختی
این مثل بازتاب ارزش کار و تلاش در فرهنگ دهکردی است. در جامعه ای که معاش مردم از کشاورزی، دامداری و پیشه وری تأمین می شد، هر روزِ بی کار می توانست به معنای از دست رفتن بخشی از روزی باشد. از سوی دیگر، کفش کالایی گران قیمت بود و پاره شدن آن هزینه ای واقعی به خانواده تحمیل می کرد. بنابراین، این ضرب المثل فقط دربارهٔ اتلاف وقت نیست، بلکه می گوید بی کاری هم سود را از بین می برد و هم زیان به بار می آورد.
۹. نکتهٔ زبانی
�آتیک پاتیک� از ترکیب های مضاعف و آهنگین در گویش دهکردی است؛ واژه هایی که بیشتر برای ایجاد تأکید و خوش آهنگی ساخته می شوند. در این اصطلاح، سه تصویر پشت سر هم آمده است:
ولگردی ( آتیک پاتیک )
پاره شدن کفش ( نماد هزینه و فرسایش )
نان گیر نیامدن ( نماد بی ثمر بودن تلاش )
همین توالی تصویری باعث شده این ضرب المثل هم طنزآمیز باشد و هم پیامی روشن دربارهٔ ارزش کار و پرهیز از بطالت داشته باشد.