گویش بروجردی

کسب کردم روستاهای بروجرد شامل لهجه های مختلفی هست از لهجه های متمایل به لری و تا لری غلیظ متمایل و نزدیک به لری خرم آبادی که تا حدودی برای ما بروجردی ها که لهجمون به فارسی تمایل بیشتری دارد فهمیدن کاملش سخت و جاهایی مبهم هست و همچنین بعضی روستا دارای زبان لکی هستند و بعضی روستاها دارای لهجه های نزدیک به بروجردی و فارسی با متمایل به لهجه نزدیک به بروجردی هست و حتی روستاهایی ترک نشین نیز داریم مانند روستای نلخاس و حتی روستاهایی که کرد های تبعیدی در آن به سر می بردند و با گذشت زبان گویش فارسی متمایل به لری و فیلی به خود گرفته هست بروجرد روستاهای مختلف دارد روستاهای سمت جنوب و جنوب غربی و غربی عمدتا از قومیت های لری و لکی و روستاهای شما بروجرد از طوایف عمدتا فارس و لر و حتی لک هایی که زبانشان به لری تغییر و تمایل پیدا کرده و روستاهای شمال شرقی از طوایف لر و فارس و ترک و کرد تبعیدی و لک های لر شده و سمت جنوب شرق و شرق از طوایف لر و لک

چشام ابره، چشام هَرشو مِواره
شِو - ُ هی شو، خدایا اَفتِوِم کو
شی ما ار بِینِمِش یه دَف دواره
#شعر_بروجردی . . . .

آیِمِ وِزَّه دو شام مُخورَه و هنی گُسنَشَه. / آدم طمع کار ( یا وسواسی ) دوبار شام می خورد و هنوز گرسنه است.
اَیَر تَما مَن و مَنونی، بَرو شویَر بَکُ بیوَه نَمونی! / اگر منتظر من و امثال منی، برو شوهر کن که بیوه نمانی!
اَ خر مِپُرسَه چارشَمَّه سیرو کِیَّه! / از خر می پرسد چهارشنبه سوری کی ( چه زمانی ) است!
اسم اِجبوجِش منیژَه خانِمَه / اسم شپشش منیژه خانمه. / کنایه از آدم پر فیس و افاده
اول بَجور جاتِه اوسِه بَل پاتِه / اول جایت را پیدا کن بعد پایت را بگذار / در انتباه به کسی که قصد خواستگاری از دختری با موقعیت برتر را دارد گفته می شود.
بَلگِ مو و گَیَه گِو / برگ مو و شکمبه گاو / در توصیف فردی پرخور که غذای مورد نظر سیرش نمی کند.
تِریاک مفت اَ عسل شیرین ترَه / تریاک مفت از عسل شیرین تر است / در مقام تحقیر فرد مفتخور که از تحمل ننگ مفتخواری ابایی ندارد.
حیا وِ چِشَه تو که چِش نَری / حیا به چشم است تو که چشم نداری / طعنه به فردی بی حیا که ادعای شرم و حیا می کند.
خر کوچوک و خرسولِ بزرگ! / خر کوچک و سرگین بزرگ! / کنایه به فردی حقیر بخواهد کار بزرگی کند.
دَسِ چربِته بَمال سر کچل خویِت! / ( امثال و حکم ) : دستت چرب است بمال به سرت! / در مقام رفع مزاحمت از کسی که مدعی کمک است.
سنگ که سَوُک شد وا نُکِ پا مورَنِش دَمِ مُستراح / سنگ که سبک شد با نوک پا می برندش دم در مستراح / توصیه به سنگینی و رعایت شئونات
گوشت مِرَه سر دُمَه که دُمَه خو مِجُمَه / گوشت می رود سر دنبه ( چرا ) که دنبه خوب می جنبد / در توصیف این که ثروتمندان با هم ازدواج می کنند یا ثروتمندان دائماً به دارائی شان افزوده می شود.
مرگ وِرِه آیِمِ فقیر عروسیَه! / مرگ برای آدم فقیر عروسی است. / شرح حال کسی که فقر و درماندگی امانش را بریده است.
وِ حرف سِی کُلَه بارو نِمِوارَه! / با حرف سگ دم بریده باران نمی بارد! ( امثال و حکم ) : به دعای گربه سیاه باران نمی بارد. / باید به نفرین دیگران بی اعتنا بود.
او که اَ صَو عزا بیشتر مِگورگَه خوو بَگورگَه/ آن که از صاحب عزا بیشتر گریه می کند، خون گریه کند.
سِی که عَجلِش مِیَردَه نونِ چوپونِه مُخُرَه/ سگ وقتی دچار بخت برگشتگی می شود نان چوپان را می خورد/ این ضرب المثل رفتار کسی را نشان میده که حتی به ولی نعمت خود ( چوپان ) هم رحم نمی کند.