برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
98 1570 100 1
شبکه مترجمین ایران

گنبد

/gonbad/

مترادف گنبد: قبه

معنی گنبد در لغت نامه دهخدا

گنبد. [ گُم ْ ب َ ] (اِ) پهلوی گومبت (گنبد، قبه ) در تهران و اراک (سلطان آباد) گنبذ، معرب آن «جنبذ» معجم البلدان در «جنبذ» و «جنبذه » اصلاً از آرامی و سریانی مأخوذ است. (حاشیه ٔ برهان قاطع چ معین ). نوعی از عمارت باشد مدور که از خشت و گل و آجر پوشند. (برهان ) (آنندراج ). لفظ دیگر فارسیش دیر است. (فرهنگ نظام ). جُنبُد. جُنبُده یا جُنبَد. قُبَّه. (منتهی الارب ). شَنب :
گنبدی نهمار بر برده بلند
نش ستون از زیر و نز بر سرْش بند.
رودکی.
پراکنده گرد جهان موبدان
نهاد از بر آذران گنبدان.
دقیقی.
و اندر وی [ اندر بیکند به ماوراءالنهر ] گنبد گور خانهاست که از بخارا آنجا برند. (حدود العالم چ تهران ص 65).
یکی گنبداز آبنوس و ز عاج
به پیکر ز پیلسته و شیز و ساج.
فردوسی.
بفرمود خسرو بدان جایگاه (دژ بهمن )
یکی گنبدی تا به ابرسیاه.
فردوسی.
گنبد برشده فرود تو باد
همچو بهشت از زبر گنبدی.
فرخی (دیوان چ عبدالرسولی ص 397).
بیشتر در گنبدها بچه می آوردندی [ طاووسها ]. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 108).
درع بش ، آتش جبین ، گنبدسرین ، آهن کتف
مشک دم ، عنبرنفس ، گلبوی خوی ، شمشادبوی.
منوچهری.
تو گفتی کآن عماری گنبدی بود
ز بوی ویس یکسر عنبرآلود.
(ویس و رامین ).
گر موش ندارد خبر از گنبد و ایوان
نادان چه خبر دارد از دین و ز ایمان.
ناصرخسرو.
ز گنبد چو یک رکن گردد خراب
خوش آواز را ناخوش آید جواب.
نظامی.
فرمود تا انگشتری بر گنبد عضد نصب کردند، تا هرکه تیر از حلقه بگذراند خاتم او را باشد. (گلستان سعدی ).
گنبد پرصدای عالی ساز
هرچه گویی همانْت گوید باز.
امیرخسرو.
|| غنچه ٔ گل. (برهان ) (الفاظ الادویه ) (جهانگیری ) (آنندراج ). غنچه :
گل صد گنبد آزاده سوسن
خداوند من و کام دل من.
(ویس و رامین ).
عصاره ٔ زرشک دو درمسنگ ، ریوند چینی و گنبد گل سرخ که تمام بشکفیده نباشد. (ذخ ...

معنی گنبد به فارسی

گنبد
دهی است از دهستان چاربلوک بخش سیمینه رود شهرستان همدان کنار شوسه همدان- ملایر کوهستانی سردسیر دارای ۱۶۲٠ تن سکنه محصول غله بنشن انگور و لبنیات صنعت دستی آن قالی بافی .
( اسم ) ۱ - ساختمانی تقریبا بشکل نیم کره که از خشت و آجرو گچ و غیره بر فراز عمارتی سازند قبه : ( طاوسها ) بیشتر در گنبد ها بچه می آوردندی . ۲ - غنچ. گل : عصار. زرشک دو در مسنگ ریوند چینی و گنبد گل سرخ که تمام بشکفیده نباشد . ۳ - دست. گل و گیاه : دیدم گل تازه چند دسته بر گنبدی از گیاه بسته . ( گلستان سعدی ) ۴ - نوعی از آیین بندی که بطریق گنبد سازند قبه طاق نصرت خوازه : همه شهر و ده بود پر خواسته به آذین و گنبد بیاراسته . ( گرشا ) ۵ - آسمان چرخ فلک : چو خورشید تابان ز گنبد بگشت خروش تبیره بر آمد ز دشت . ۶ - دنیا جهان : خاک بر دنبال او بایست کرد تا نرفتی خود ازین گنبد بدر . ( عطار ) ۷ - کون دبر : گر نشستی بزیر من روزی جست ناگه ز گنبدت گوزی تو چو بادام و پسته رخ مفروز کایچ گنبد نگه ندارد گوز . ( حدیقه ) ۸ - پیاله . ۹ - خیمه چادر ( قلندری ) ۱٠ - کلیسا کنیسه دیر معبد ( غیر مسلمانان ) : میان در بست شیرین پیش موبد بفراشی درون آمد به گنبد . ( نظامی ) توضیح جمع آن گنبدان آید : پراگند گرد جهان موبدان نهاد از بر آذران گنبدان . ( گشتاسب نام. دقیقی ) ۱۱ - جای هسته در میوه های هسته دار ( امرود به سیب و غیره ) : وندر شکمش خردک خردک دو سه گنبد زنگی بچه ای خفته بهر یک در چون قار . ( منوچهری ) ۱۲ - نوعی جست و خیز ( آهو اسب ) : طاق بست : ز همت ساختم رخش فلک رام بیک گنبد رسیدم بر نهم بام . ( امیر خسرو ) ۱۳ - حمل. ( جانوران ) . یا ترکیبات اسمی : گنبد آب . حباب . یا گنبد آبگون . آسمان . یا گنبد آذر . آتشکده : سوی گنبد آذر آرید روی بفرمان پیغمبر راستگوی . ( دقیقی مزدیسنا ) یا گنبد آفت ناپذیر . آسمان . یا گنبد ازرق . آسمان . یا گنبد اعظم . فلک اعظم عرش اعظم : فیلسوف اعظم و حرز امم کز روی وهم جای او جز گنبد اعظم نخواهی یافتن . ( خاقانی ) یا گنبد افلاک . آسمان : عاقبت منزل ما وادی خاموشانست حالیا غلغله در گنبد افلاک انداز . ( حافظ ) یا گنبد انجم افروز . ( انجم فروز ) . آسمان . یا گنبد بازیچه رنگ . آسمان : گردش این گنبد بازیچه رنگ نزپی بازیچه گرفت این ...

معنی گنبد در فرهنگ معین

گنبد
(گُ بَ) [ په . ] (اِ.) قُبِّه و برآمدگی که بر بالای معابد و مساجد می سازند.

معنی گنبد در فرهنگ فارسی عمید

گنبد
سقف یا ساختمان بیضی شکل که غالباً با آجر بر فراز معابد و مساجد و یا قبور و آرامگاه ها می سازند.
* گنبد کبود (لاجوردی): [قدیمی، مجاز] آسمان.
* گنبد گل: [قدیمی، مجاز] غنچۀ گل.
* گنبد طارونی: [قدیمی، مجاز] آسمان: ای گردگرد گنبد طارونی / یک بارگی بدین عجبی چونی؟ (ناصرخسرو: ۳۸۱).
۱. گنبد فیروزه رنگ.
۲. [مجاز] آسمان، پیروزه گون گنبد، پیروزه تشت.
آسمان.

گنبد در دانشنامه ویکی پدیا

گنبد
گنبد پیازی
گنبد مقرنس
گنبد بیضوی
گنبد سهمی
گنبد خاگی
گنبد چندگوش
گنبد بادبانی
گنبد نعلبکی
گنبد چتری
گنبد (به پهلوی: گومبت) سازه ای است معمارانه شبیه نیم کره ای توخالی. تاریخ ساخت گنبد با مواد گوناگون به پیش از تاریخ می رسد. گنبدهای پیش کرده، پیش رونده (به انگلیسی: corbel) در خاور میانه ی باستان در ساختمان ها و مقبره ها یافت می شود. ساخت اولین گنبدهای فنی پیشرفته در اروپا در انقلاب معماری رومی آغاز شد، هنگامی که رومی ها فضاهای بزرگ داخلی معابد و ساختمان های عمومی، مانند پانتئون را می ساختند.
گنبد را می توان به شکل یک کمان که با چرخش حول محور عمودی مرکزی آن به وجود می آید تصور کرد. همچنین گنبدهای قوسی شکل، اگر درست طراحی شوند دارای استحکام زیادی هستند و می توانند فضای زیادی را بدون ستون محافظ پوشش دهند. گنبدهای پیش کرده، پیش رونده (به انگلیسی: corbel) با پیش روی افقی در هر طبقه از دیوار به وجود می آیند به طوری که هر طبقه نسبت به طبقهٔ پایینی بیشتر به داخل متمایل می شود و در پایان کل محوطه در یک نقطه به هم می رسد. گاهی به این نوع گنبد، گنبدنما گفته می شود. گنبد واقعی، گنبدی است که به طور فزاینده ای به سمت داخل زاویه دار شده و در نهایت نسبت به پایه گنبد زاویه ۹۰ درجه پیدا می کند.
بشر از پیش از تاریخ تا دوران معاصر سکونت ها و بناهای گنبدی شکل با استفاده از مصالح موجود در محل ساخته است. اگر چه معلوم نیست ک اولین گنبد چه زمانی ساخته شد، نمونه های پراکنده از سازه های گنبدی شکل اولیه کشف شده است. اکتشافات اخیر در محوطه باستانی تپه چغامیش (۶۸۰۰ تا ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد)، واقع در دشت دزفول (شهر باستانی)|دزفول ایران، استفاده از گل آجر و سازه های خشتی در ساخت گنبد را نشان می دهد. معماری پارسی ساسانی به احتمال زیاد معماری گنبدسازی بین النهرین/میانرودان را به ارث برده است. خرابه های کاخ اردشیر بابکان و قلعه دختر (فیروزآباد) در استان فارس، توسط اردشیر اول (۲۲۴--۲۴۰) ساخته شده است، استفاده از گنبد توسط امپراطوری ساسانی را نشان می دهد.
عکس گنبد
گ ...


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

گنبد در جدول کلمات

گنبد
قبه
گنبد ابر کوه یزد
هگ
گنبد گچبری شده
گنبد | سقف منحنی
طاق
بزرگترین گنبد آجری جهان و مقبره الجایتو که از آثار مهم معماری پارسی و اسلامی به شمار می رود
گنبد سلطانیه
دریاچه گنبد کاووس
آلاگل
شهر گنبد جبلیه
کرمان
نام قدیم شهر گنبد کاووس
دشت گرگان
نام قدیم گنبد کاووس
دشت گرگان
ا ز توابع گنبد کاووس
رامیان

معنی گنبد به انگلیسی

vault (اسم)
طاق ، سردابه ، گنبد ، جهش
cupola (اسم)
طاق ، کلاهک ، گنبد ، قبه
dome (اسم)
طاق ، گنبد ، قبه ، قلعه گرد
calotte (اسم)
شبکلاه کشیشان ، عرقچین ، قله برفی ، گنبد
stupa (اسم)
گنبد ، گنبد مقبره ، کلاله بافتهای حصیری
thole (اسم)
گنبد ، قبه ، اهرم لوله توپ ، چوب یا میله اهرم پارو

معنی کلمه گنبد به عربی

گنبد
قبة , قبة صغيرة , مدفن
سماء
قبة
مدفن

گنبد را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

محیا
گنبد (به پهلوی: گومبت)[۱] یک سازه ی معماری شبیه نیم کره توخالی است. تاریخ ساخت گنبد با مواد گوناگون به ماقبل تاریخ می رسد. گنبدهای مقرنس (به انگلیسی: corbel) در خاور میانه ی باستان در ساختمان ها و مقبره ها یافت می شود. ساخت اولین گنبدهای فنی پیشرفته در اروپا در انقلاب معماری رومی آغاز شد، هنگامی که رومی ها فضاهای بزرگ داخلی معابد و ساختمان های عمومی، مانند پانتئون را درست می کردند.[۲]
ویژگی ها
مقایسه گنبد واقعی (چپ) با گنبد پیش رونده (راست).
گنبد را می توان به شکل یک کمان که با چرخش حول محور عمودی مرکزی آن به وجود می آید تصور کرد. همچنین گنبدهای قوسی شکل، اگر درست طراحی شوند دارای استحکام زیادی هستند و می توانند فضای زیادی را بدون ستون محافظ پوشش دهند. گنبدهای مقرنس (به انگلیسی: corbel) با پیش روی افقی در هر طبقه از دیوار به وجود می آیند به طوری که هر طبقه نسبت به طبقه ی پایینی بیشتر به داخل متمایل می شود و در پایان کل محوطه در یک نقطه به هم می رسد. گاهی اوقات به این نوع گنبد، گنبدنما گفته می شود. گنبد واقعی، گنبدی است که به طور فزاینده ای به سمت داخل زاویه دار شده و در نهایت نسبت به پایه گنبد زاویه ۹۰ درجه پیدا می کند.[۲]
تاریخچه [ویرایش]
بشر از ماقبل تاریخ تا دوران معاصر مسکن های گنبدی شکل با استفاده از مواد محلی ساخته است. اگر چه معلوم نیست کی اولین گنبد ساخته شد، نمونه های پراکنده از سازه های گنبدی شکل اولیه کشف شده است. اکتشافات اخیر در محوطه باستانی تپه چغامیش (۶۸۰۰ تا ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد)، واقع در دشت شوش ایران، استفاده از گل آجر و سازه های خشتی در ساخت گنبد را نشان می دهد. معماری پارسی ساسانی به احتمال زیاد معماری گنبد سازی گنبدهای بین النهرین را به ارث برده است. خرابه های کاخ اردشیر بابکان و قلعه دختر (فیروزآباد) در استان فارس، توسط اردشیر اول (۲۲۴--۲۴۰) ساخته شده است، استفاده از گنبد توسط امپراطوری ساسانی را نشان می دهد.[۲]
کلبه حصیری سرخ پوستی، ۱۹۰۳
کاخ اردشیر بابکان
مسجد شیخ لطف الله
گنبد کروی پروژه عدن در انگلستان
انواع گنبد
در سرزمین هایی مثل روم شکل نیمکره را برای گنبد بر می گزیدند و چون میانتار رانش بر منحنی آن منطبق نمی شد ناچار بودند که کناره های آن را هرچه ستبرتر کنند تا در برابر رانش سدی باشد، در صورتی که معماران ایرانی نیم دایره را برای پوشش مناسب نمی دانستند و شکل هائی نظیر تخم مرغی و هلو چینی و بیضی را انتخاب می کردند که خود به خود میانتار رانش بود و این انتخاب باعث می شد که بتواند ضخامت گنبد را در خاستگاه و پاکار تنها به اندازه یک شانزدهم دهانه بگیرند (که البته هرچه بالاتر می رفت نازک می شد تا به کلاله برسد).[۳]
گنبد پیازی (به انگلیسی: Onion dome)
گنبد مقرنس(به انگلیسی: Corbel dome)
گنبد بیضوی (به انگلیسی: Oval dome)
گنبد سهمی (به انگلیسی: Parabolic dome)
گنبد چندگوش (به انگلیسی: Polygonal dome)
گنبد بادبانی (به انگلیسی: Sail dome)
گنبد نعلبکی (به انگلیسی: Saucer dome)
گنبد چتری (به انگلیسی: Umbrella dome)
گنبد پیازی
گنبد مقرنس
گنبد بیضوی
گنبد چندگوش
گنبد بادبانی
گنبد نعلبکی
گنبد چتری
جستارهای وابسته
گنبد (معماری)
مقرنس
منابع
↑ دهخدا؛ گنبد
↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ Wikipedia-Dome
↑ گنبد در مساجد ایرانی؛ احمدرضا عاملی؛ روزنامه دنیای اقتصاد۲۴ مهر ۱۳۹۰؛ به نقل از استاد پیرنیا؛ ۱۳۵۱.
از ویکی پدیا
همچنین:
حسین فلاح
گُنبد، گُمبد، گُنبذ، گُمبذ و گُمبَه از ریشه گُم و باد گرفته شده است که در یک ویرایه دیگر به "قُپّه" تغییر شکل یافته است و معنی آن باد شکن و یا کاهنده باد است زیرا که حالت هندسی این سازه که یک سازه ی معماری شبیه نیم کره توخالی است موجب بی تاثیر شدن باد روی آن می شود.
علی باقری
گنبد : گنبد در پهلوی گومبت gumbat بوده است .
((پدید آمد این گنبد تیزْ رو
شگفتی نماینده ی نوبه‌نو؛))
(نامه ی باستان ، جلد اول ، میر جلال الدین کزازی ، 1385، ص 190 )

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

تازه ترین پیشنهادها

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• گنبد کاووس دانشگاه   • گنبد در معماری اسلامی   • شهر گنبد   • مذهب مردم گنبد کاووس   • معنی گنبد   • گنبد کاووس کجاست   • انواع گنبد   • برج گنبد کاووس   • مفهوم گنبد   • تعریف گنبد   • معرفی گنبد   • گنبد چیست   • گنبد یعنی چی   • گنبد یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی گنبد

کلمه : گنبد
اشتباه تایپی : 'kfn
آوا : gonbad
نقش : اسم خاص مکان
عکس گنبد : در گوگل

آیا معنی گنبد مناسب بود ؟           ( امتیاز : 98% )