میرزا کاظم نظام الملک

دانشنامه عمومی

میرزا کاظم خان نظام الملک از رجال و درباریان دوره قاجار و پسر اول میرزا آقاخان نوری ( صدراعظم ناصرالدین شاه ) بود.
میرزا کاظم خان در سال ۱۲۴۶ قمری از بطن دختر محمدزکی خان نوری، وزیر فارس، متولد شد. در سال ۱۲۶۵ در دستگاه استیفا به سمت مستوفی منصوب شد و در سال ۱۲۶۸ قمری به لقب «نظام الملک» ملقب گردید. این نخستین بار بود که پس از خواجه نظام الملک طوسی وزیر دوران سلجوقی، لقب نظام الملک به شخصی تعلق می گرفت. در سال ۱۲۷۰ قمری به نیابت صدراعظم ( پدرش ) رسید و پس از کناره گیری میرزا یوسف آشتیانی، رئیس مستوفیان، از ریاست دفتر استیفا، به جای او منصوب شد و از این تاریخ به «شخص دوم مملکت» معروف گشت. پس از عزل پدرش در سال ۱۲۷۵ قمری به همراه او تبعید شد، اما در سال ۱۲۸۱ قمری، پس از فوت صدراعظم، به تهران بازگشت و در سال ۱۲۸۸ قمری به وساطت میرزا حسین خان سپهسالار به عضویت دارالشورای کبری درآمد و در همین سال به ریاست دفتر استیفا تعیین شد. در سال ۱۲۹۰ قمری به حکومت یزد رسید و در سال های ۱۲۹۱ و ۱۲۹۳ دوبار با فاصله وزیر عدلیه شد. تا آنکه در ۱۲۹۸ قمری به پشتیبانی کامران میرزا، پسر ناصرالدین شاه، به وزارت لشکر رسید و تا پایان عمر در این مقام باقی بود. [ ۱]
نظام الملک در ابتدای جوانی، امان گل، دختری ترکمان را به زنی گرفت و از او صاحب پسری به نام عبدالوهاب خان شد. [ ۲] در دوران صدارت امیرکبیر، عزت الدوله، خواهر شاه، به صلاحدید مادرش مهدعلیا به ازدواج امیرکبیر درآمده بود. پس از آنکه میرزا آقاخان به صدارت رسید و امیرکبیر مقتول شد، رای مهدعلیا و میرزا آقاخان بر آن قرار گرفت که عزت الدوله با نظام الملک ازدواج کند. عزت الدوله در دورانی که همسر امیرکبیر بود، علاقه و محبت زیادی به او پیدا کرده بود و به سختی تن به ازدواج با نظام الملک داد. از این ازدواج دختری به نام زینت الملوک متولد شد که در طفولیت درگذشت. پس از عزل میرزا آقاخان، نظام الملک به همراه پدرش تبعید شد و عزت الدوله را نیز به اجبار از او جدا کردند. از این رو گفته می شد که طلاق عزت الدوله شرعی نیست و همسران بعدی عزت الدوله بر او حرام بوده اند. [ ۳]
در سال ۱۲۸۸ قمری امیراصلان خان مجدالدوله، دایی ناصرالدین شاه، درگذشت و نظام الملک نیم تاج خانم بیوه او را که خواهر میرزا حسین خان سپهسالار بود، به زنی گرفت. از این ازدواج پسری به نام ابوالحسن متولد شد. در سال ۱۲۹۴ قمری داوود خان برادر نظام الملک درگذشت و بیوه او فاطمه خانم که دختر محمدحسن خان سردار ایروانی و ماه رخسارخانم فخرالدوله بود با نظام الملک ازدواج کرد. فاطمه خانم تا پایان عمر نظام الملک همسر او بود، ولی فرزندی پیدا نکرد و پس از فوت نظام الملک با محمدتقی میرزا رکن الدوله برادر ناصرالدین شاه قاجار ازدواج کرد. [ ۳]
عکس میرزا کاظم نظام الملک
این نوشته برگرفته از سایت ویکی پدیا می باشد، اگر نادرست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید: گزارش تخلف

پیشنهاد کاربران