عموم و خصوص من وجه

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] عموم و خصوص من وجه یکی از نسب اربعه است. این نسبت میان دو مفهومی برقرار است که در برخی مصادیق همپوشانی و اشتراک دارند، لکن هر یک دارای مصادیقی است که به خود آن اختصاص دارد. اگر دو مفهوم سیاه و پرنده ملاحظه شوند چنین نسبتی میان­شان وجود دارد. برخی از مصادیق وجود دارد که هم سیاه است و هم پرنده، همانند کلاغ؛ ولی برخی از پرنده­ ها مانند کبوتر، سیاه نیستند، چنان که برخی از سیاه ها همانند ذغال نیز پرنده نیستند. بازگشت نسبت عام و خاص من وجه به یک موجبه جزئیه و دو سالبه جزئیه است. مانند: "بعضی سیاه ها پرنده اند" و "بعضی پرنده ها سیاه نیستند" و "بعضی سیاه ها پرنده نیستند".
سایت پژوهه
...

پیشنهاد کاربران

در این حالت، هر دو کلی بر برخی مصادیق مشترک صدق می کنند، اما هر کدام بر برخی مصادیق دیگر که دیگری بر آن ها صدق نمی کند نیز صدق می کنند. یعنی هم اشتراک دارند و هم افتراق.
مثال: پرنده و سیاه. برخی پرنده ها سیاه هستند ( مثل کلاغ ) ، اما همه پرنده ها سیاه نیستند ( مثل طوطی ) . همچنین، برخی چیزهای سیاه پرنده نیستند ( مثل زغال سنگ ) ، اما همه چیزهای سیاه پرنده نیستند.
...
[مشاهده متن کامل]

نماد منطقی: A ∩ B ≠ ∅ و A \ B ≠ ∅ و B \ A ≠ ∅ ( اشتراک دارند، اما هیچ کدام شامل دیگری نیست ) .

عُموم و خُصوصِ مِن وَجه
یعنی در بعضی موارد دارای اشتراک هستند. مثل رابطه ی حقوق جزا و اخلاق/یا مثل سیاه و پرنده که بعضی پرنده ها سیاه هستند و بعضی از سیاه ها مثل ذغال، پرنده نیستند