سازمان نظام مهندسی ساختمان سازمانی غیردولتی است که به جهت تحقق قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۱۳۷۴ به صورت رسمی تأسیس گردید. سازمان نظام مهندسی برای مرتفع کردن موارد خواسته شده در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان سال ۱۳۷۴ تأسیس شد تا اهداف کلی زیر را برآورده کند:
... [مشاهده متن کامل]
- مهندس فنی و متخصص ساختمان در رأس هرم سازندگی قرار گیرند و صاحبان مهارت های فنی در سطوح میانی و کارگران فنی بدنهٔ هرم فنی ساخت و ساز ساختمان سازی در ایران را تشکیل دهند.
- ایجاد یک جامعهٔ حرفه ای مولّد ثروت، رفاه، دانش و هنر برای اعضای آن
- مراقبت از ایمنی، بهداشت و آسایش محیط های مسکونی و مدیریت خردمندانهٔ توسعهٔ سالم فضاهای زیستی به کمک مهندسان طراح و نظارت کلی سازمان نظام مهندسی ساختمان
- ارتقای توان سازندگی و نوآوری در صنعت ساختمان در سطح ملی و منطقه ای و ایجاد بستری برای رقابت های بین الملل
سازمان های مهندسی در برابر کانون های مهندسی
اولین تشکل های مهندسی در ایران، کانون های مهندسین استان ها بودند که توسط مهندس مهدی بازرگان و همقطارانش بنیانگذاری شد و تا کنون نیز در بسیاری از شهرهای بزرگ ایران دایرند و بیشتر به امور صنفی می پردازند. با پسروی حزب نهضت آزادی ایران، تلاش هایی برای تضعیف کانون ها و واگذاری اختیارات و امکانات این کانون ها به سازمان های نظام مهندسی گسترده تر شده است.
تأسیس سازمان مرکزی مهندسی
در قانون نظام معماری و ساختمانی مصوب سال ۱۳۵۲ و اصلاح شدهٔ سال ۱۳۵۶ تأسیس دو سازمان نظام مهندسان معمار و شهرسازی و سازمان نظام مهندسان ساختمان و تأسیسات پیش بینی شده بود. در سال ۱۳۷۱ قانون آزمایشی نظام مهندسی ساختمان تصویب شد که به جای دو سازمان ذکر شده در قانون ۱۳۵۶ یک سازمان واحد با عنوان سازمان نظام مهندسی ساختمان تأسیس گردد و در سال ۱۳۷۴ قانون از مرحلهٔ آزمایشی خارج شد و قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تصویب گردید که در آن هم تأکید بر ایجاد سازمان نظام مهندسی ساختمان شده بود و در ماده ۳ آن هدف از تأسیس سازمان را چنین بیان کرده است:
- برای تأمین مشارکت هر چه وسیعتر مهندسان در انتظام امور حرفه ای خود و تحقق اهداف این قانون در سطح کشور سازمان نظام مهندسی ساختمان… تشکیل می شود.
در حال حاضر کلیه ارکان سازمان نظام مهندسی ساختمان در سطح استان ها و در سطح کشور شکل گرفته است و با حدود پانصدهزار نفر عضو، فعالیت خود را به انجام می رساند.
... [مشاهده متن کامل]
- مهندس فنی و متخصص ساختمان در رأس هرم سازندگی قرار گیرند و صاحبان مهارت های فنی در سطوح میانی و کارگران فنی بدنهٔ هرم فنی ساخت و ساز ساختمان سازی در ایران را تشکیل دهند.
- ایجاد یک جامعهٔ حرفه ای مولّد ثروت، رفاه، دانش و هنر برای اعضای آن
- مراقبت از ایمنی، بهداشت و آسایش محیط های مسکونی و مدیریت خردمندانهٔ توسعهٔ سالم فضاهای زیستی به کمک مهندسان طراح و نظارت کلی سازمان نظام مهندسی ساختمان
- ارتقای توان سازندگی و نوآوری در صنعت ساختمان در سطح ملی و منطقه ای و ایجاد بستری برای رقابت های بین الملل
سازمان های مهندسی در برابر کانون های مهندسی
اولین تشکل های مهندسی در ایران، کانون های مهندسین استان ها بودند که توسط مهندس مهدی بازرگان و همقطارانش بنیانگذاری شد و تا کنون نیز در بسیاری از شهرهای بزرگ ایران دایرند و بیشتر به امور صنفی می پردازند. با پسروی حزب نهضت آزادی ایران، تلاش هایی برای تضعیف کانون ها و واگذاری اختیارات و امکانات این کانون ها به سازمان های نظام مهندسی گسترده تر شده است.
تأسیس سازمان مرکزی مهندسی
در قانون نظام معماری و ساختمانی مصوب سال ۱۳۵۲ و اصلاح شدهٔ سال ۱۳۵۶ تأسیس دو سازمان نظام مهندسان معمار و شهرسازی و سازمان نظام مهندسان ساختمان و تأسیسات پیش بینی شده بود. در سال ۱۳۷۱ قانون آزمایشی نظام مهندسی ساختمان تصویب شد که به جای دو سازمان ذکر شده در قانون ۱۳۵۶ یک سازمان واحد با عنوان سازمان نظام مهندسی ساختمان تأسیس گردد و در سال ۱۳۷۴ قانون از مرحلهٔ آزمایشی خارج شد و قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تصویب گردید که در آن هم تأکید بر ایجاد سازمان نظام مهندسی ساختمان شده بود و در ماده ۳ آن هدف از تأسیس سازمان را چنین بیان کرده است:
- برای تأمین مشارکت هر چه وسیعتر مهندسان در انتظام امور حرفه ای خود و تحقق اهداف این قانون در سطح کشور سازمان نظام مهندسی ساختمان… تشکیل می شود.
در حال حاضر کلیه ارکان سازمان نظام مهندسی ساختمان در سطح استان ها و در سطح کشور شکل گرفته است و با حدود پانصدهزار نفر عضو، فعالیت خود را به انجام می رساند.