برای انتخاب دیکشنری یا لغتنامه، اینجا را کلیک کنید.
96 1532 100 1
شبکه مترجمین ایران

خط نسخ

معنی خط نسخ در لغت نامه دهخدا

خط نسخ. [ خ َطْ طِ ن َ ] (ترکیب اضافی ، اِ مرکب ) نام خطی است معروف. (آنندراج ). نوعی کتابت است که آنرا ابن مقله اختراع کرد. (ناظم الاطباء).رجوع به کلمه ٔ «خط» در این لغت نامه شود. || خط رد. خط بطلان. خط باطل. (آنندراج ) :
خط نسخ بر نام کسری کشید
ازو لفظ شاهی بمعنی رسید.
ظهوری (از آنندراج ).

معنی خط نسخ به فارسی

خط نسخ
نام خطی است معروف نوعی کتابت است که آنرا ابن مقله اختراع کرد .

خط نسخ در دانشنامه اسلامی

خط نسخ
خط نسخ به یکی از رسم الخط های قرآنی گفته می شود.
خط نسخ از مهم ترین خط های عربی و ریشه آن، خط نبطی شایع در شمال حجاز و شام است که اعراب آن را هنگام تجارت از آنان فراگرفتند.
پیشینه
از کتیبه های پیش از ظهور اسلام و پس از آن و از نامه ها و خطوط آغاز اسلام تا نیمه های قرن اول و از نامه ها و مکاتبات بر اوراق بردی و… تا قرن سوم و چهارم هجری به دست می آید که خط نسخ خطی هم پایه و هم عرض خط کوفی بوده است. خط نسخ گرچه در دوره رونق خط کوفی تحت الشعاع آن خط بود و چندان رواجی نداشت، ولی در اواخر قرن سوم و طلیعه قرن چهارم هجری تحت موازین هندسی خط ابن مقله به چنان درجه ای از کمال رسید که وارث و ناسخ دیگر خطوط عربی و اسلامی شد و مصاحف و دیگر کتب به تدریج به این خط نگارش یافت.
رتبه خط نسخ
پس از ابن مقله، علی بن هلال بر اساس قواعد ابن مقله اصلاحات تازه ای را آغاز کرد و به تحسین و استوار ساختن این خط پرداخت. امروزه خط نسخ از جهت زیبایی و آسان خوانی در مقایسه با دیگر خطوط، در درجه اول، و از نظر سهولت نوشتن در درجه سوم پس از خط شکسته نستعلیق است.
خط نسخ
تاریخ علوم و فنون با حفظ همه جزییات و مدارک معتبر ثبت نشده و پژوهشگرانی که درباره ی پیدایش و تحول خطوط مطالبی فرموده اند، صرف نظر از اختلاف آراء، مستندات یقینی ارایه نکرده اند. اما با استفاده از همه ی منقولات می توان گفت که خط نسخ به وسیله ابوعلی محمد بن مقله (328 هجری قمری) اصلاح و تهذیب شده و این اصلاح درحدی صورت گرفته که ابن مقلد را مخترع خط نسخ دانسته اند.
البته برابر مدارک گوناگون تاریخی، ابن مقله کاراصلاح و پیرایش را در همه ی خطوط موجود زمان گسترش داده و تأثیر خدمت او به حدی است که برخی از محققان عرب او را قطب اعلام خط عربی معرفی کرده اند:«ناجی زین الدین المصرف در ص1 بدایع الخط العربی (1971 م) کتاب خود را با این عبارت به ابن مقله هدیه می کند:«الی قطب اعلام الخظّ العربی الذی فتح صفحه جدیده فی تاریخ الکتابه الکونیّه الی الوزیر ابن مقل اُهدی کتابی» به قطب اعلام خط عربی مسی که صفحه ای تازه در تاریخ نگارش جهانی گشوده، به وزیر ابن مقله کتاب خود را هدیه می کنم.
اگر امکان دا ...

خط نسخ در دانشنامه ویکی پدیا

خط نسخ
خط نسخ، خطی است ابداع شده در اوایل قرن سوم هجری قمری به دست ابن مقله شیرازی که در ابتدا خطی هم پایهٔ خط کوفی بود. نسخ یعنی نسخه برداری یا رونوشت شده و کپی شده. خط نسخ در واقع اولین خطی بود که برای تکمیل کردن نواقص و اشکالات خط کوفی و اضافه کردن اعراب و حرکات و آواها اختراع شد تا برای الفبای فارسی مناسب گردد. این خط از دو خط قبطی و سریانی اخذ شده بود. هرچند برخی معتقدند که خط نسخ پیش از ابن مقله نیز وجود داشته است. زیرا در اواخر سدهٔ یکم هجری، خط جدیدی به دستور عبدالملک بن مروان ساخته شد تا نواقص خط کوفی برطرف گردد. ولی آنچه مسلم است آنکه ابن مقله این خط را بگونه ای تکامل بخشیده تا با الفبای فارسی تطبیق پیدا کند.
خط نسخ بطورکلی از اواخر سدهٔ دوم هجری شناخته شد؛ ولی تا اواخر سدهٔ سوم هجری چندان رایج و متداول نبود. این خط به تمام سرزمین های شرقی که تحت لوای اسلام بوده اند، گسترش یافت. امتیاز مهم خط نسخ در رعایت نسبت است، که یکی از قواعد مهم خوشنویسی می باشد که موجب زیبایی خط است.
از سده پنجم هجری تاکنون در کتابت قرآن اغلب از خط نسخ استفاده شده است.
یکی از نسخ نویسان مشهور ایرانی احمد نیریزی معروف به سلطانی است. او در حدود ۳۰۰ سال پیش می زیسته است. از شاهکارهای استاد احمد نیریزی یک قرآن نفیس به خط نسخ است که استاد در حاشیه آن اختلاف قرائت قراء سبعه را کتابت نموده است.
عکس خط نسخ


چنانچه، معنی واژه بالا (برگرفته از دانشنامه ویکی پدیا)، نادرست یا مخالف قوانین جمهوری اسلامی ایران است، خواهشمند است گزارش دهید تا بررسی و حذف گردد => [گزارش]

خط نسخ را به اشتراک بگذارید

پیشنهاد کاربران

ريحانه
مارك

معنی یا پیشنهاد شما



نام نویسی   |   ورود

عبارات و کلمات کلیدی مرتبط

• دانلود فونت خط نسخ   • خط تعلیق   • آموزش خط نسخ   • خط نسخ آنلاین   • خط محقق   • خط توقیع   • نمونه خط نسخ   • خط رقاع   • معنی خط نسخ   • مفهوم خط نسخ   • تعریف خط نسخ   • معرفی خط نسخ   • خط نسخ چیست   • خط نسخ یعنی چی   • خط نسخ یعنی چه  

توضیحات دیگر

معنی خط نسخ

کلمه : خط نسخ
اشتباه تایپی : ox kso
عکس خط نسخ : در گوگل

آیا معنی خط نسخ مناسب بود ؟           ( امتیاز : 96% )