خروج دجال

الف ) واژه دجّال از �دُجَیل� به معنای �قَطْران� گرفته شده است. گفتنی است، اعراب در گذشته، بدن شتران خود را برای پوشاندن عیوب آنها با ماده سیاه‬ رنگی به نام قطران می پوشاندند و در عرف عرب به پوشاندن کامل بدن شتر با این ماده �تَدجیل� می گفتند. از آنجا که دجّال نیز چون قطران سراسر زمین را می پوشاند، از او با این عنوان یاد می شود.
ب ) واژه یاد شده از �دَجْل� به معنای �دروغ� و �فریب� مشتق شده و دلیل نام‏گذاری دجّال به این نام این است که او ادّعای پروردگاری می کند و این کار از بزرگ ترین دروغ هاست.
ج ) ریشه لغت دجّال، �دَجْل�، به معنای �در نوردیدن� است و از این رو این نام به دجّال اطلاق می شود که او بیشتر مناطق جهان را درمی‏نوردد و تحت سلطه خود درمی‬ ‏آورد.
د ) دجّال از �تَدجیل� به معنای �پوشاندن� ریشه گرفته است و به این دلیل دجّال را با این نام می خوانند که او با کفرش مردم را می پوشاند یا زمین را با فراوانی لشکریانش می پوشاند یا اینکه حق را با باطل می پوشاند.
ه ) این واژه از �تَدجیل� گرفته شده که به معنای �زراندود کردن� برای فریب است. بنابر این قول، دلیل نام‏گذاری دجّال به این نام این است که او با دروغ و نیرنگ خود و همچنین با بیان کردن خلاف آنچه در دل دارد، باطل را حق جلوه می دهد و موجب فریب مردم می شود.
و ) لغت دجّال از �دُجال� به معنای �طلا� یا �آب طلا� مشتق شده است؛ چون دجّال در هر جا که قدم می گذارد گنج های طلا نیز با او همراه است.
ز ) ریشه این لغت �دَجّاله� به معنای �گروه بزرگ همسفران� است و به این دلیل دجّال را به این اسم نام‏گذاری کرده اند که او سراسر زمین را با هواداران فراوان خود می پوشاند.
ح ) این واژه از لغت �دَجال� به معنای �سرگین�، گرفته شده است؛ زیرا دجّال نیز مانند سرگین گستره زمین را با اعمال خود آلوده می کند.
اما درست ترین و بهترین وجه آن است که گفته شود، دجّال به معنای بسیار دروغ گوست و دروغ او سحر، فریب، تهمت، حق‏پوشی و اظهار مطالبی است که در دل او وجود ندارد.
- با وجود آنکه روایات فراوانی در زمینه ویژگی های دجّال و اعمال و رفتار او نقل شده است، ولی باید اعتراف کرد که درک همه وجوه این موضوع به راحتی امکان‏پذیر نیست و نمی توان به تصویری کامل و بدون ابهام از این پدیده عجیب و بی مانند دست یافت.
- حتمی بودن خروج دجّال: در روایات متعدّدی بر گریزناپذیر بودن خروج دجّال، به عنوان یکی از رویدادهای آخرالزّمان یا نشانه های قیامت، تأکید شده است. از آن جمله می توان به روایت نبوی اشاره کرد: مَنْ أَنْکَرَ خُرُوجَ الْمَهْدِیُّ فَقَدْ کَفَرَ بِما أُنْزِلَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ مَنْ أَنْکَرَ نُزُولَ عِیسَی فَقَدْ کَفَرَ وَ مَنَ أَنْکَرَ خُرُوجَ الدَّجّالَ فَقَدْ کَفَرَ. هر کس خروج مهدی را منکر شود به آنچه بر محمّد نازل گشته، کافر شده است و هر کس نزول عیسی را منکر شود کافر شده و هر کس خروج دجّال را انکار کند، کافر شده است.
- بزرگی فتنه دجّال: در بسیاری روایات بر این موضوع تأکید شده که فتنه دجّال، فتنه ای بزرگ و بی مانند است. براساس یکی از این روایات، پیامبر اعظم ( ص ) در یکی از خطبه های خود می فرماید: یا أَیُّهَا النّاسُ إِنَّها لَمْ تَکُنْ فِتْنَةٌ فِی الأَرْضِ أَعْظَمُ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجّالِ وَ إِنَّ اللّهَ تَعالی لَمْ یَبْعَثْ نَبِیّا إلاّ حَذَّرَهُ أُمَّتَهُ. . . . ای مردم! بر روی زمین فتنه ای بزرگ تر از فتنه دجّال نبوده است، خدای تعالی هیچ پیامبری را برانگیخته، مگر اینکه امّتش را از او برحذر داشته است.
- ضرورت پناه بردن به خدا از شرّ دجّال: در برخی روایات نیز توصیه هایی برای در امان ماندن از شرّ فتنه دجّال شده است. از جمله در یکی از روایات نبوی می خوانیم: مَنْ حَفِظَ أَوَّلَ سُوَرةِ الْکَهْفِ عَشْرَ آیاتٍ عُصِمَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجّالِ. هر کس ۱۰ آیه ابتدایی سوره کهف را حفظ کند از فتنه دجّال در امان می ماند.
- ویژگی های دجّال: ریشه داستان دجّال را باید در کتاب مقدّس و در بیان نصاری پیدا کرد. بعد از آنکه، اکثر احادیث آن و تفصیلاتش در کتب اهل سنّت و به طرق آنهاست. به هر حال، اصل قضیه دجّال به طور اجمال، بعید نیست صحت داشته باشد، لیکن تعریفات و توصیفاتی که درباره اش شده مدرک قابل اعتمادی ندارد. پس بر فرض اینکه اصل قضیه دجّال صحت داشته باشد، اما بدون تردید با افسانه هایی آمیخته شده صورت حقیقی خود را از دست داده است. در این باره بطورمثال از پیامبر اعظم ( ص ) نقل شده است که فرمود: ‬ الدَّجالُ أَعْوَرُ عَیْنِ الشِّمالِ، بَیْنَ جَبِینِهِ مَکْتُوبٌ: کافِرٌ وَ عَلی عَیْنِه ظَفَرَةٌ غَلِیظَةٌ. دجّال کسی است که چشم چپ او نابیناست و در میان پیشانی او نوشته شده است: کافر. بر چشم او ناخنکی بزرگ است.
- هشدار همه پیامبران درباره خروج دجّال: خطر دجّال برای جوامع بشری چنان گسترده و ویرانگر است که همه پیامبران الهی درباره آن هشدار داده و پیروان خود را از او برحذر داشته اند. پیامبر گرامی اسلام در این زمینه می فرماید: إِنَّهُ لَمْ یَکُنْ نَبِیٌّ إِلاّ وَ قَدْ أَنْذَرَ الدَّجّالَ أُمَّتَهُ. [۱۰] هیچ پیامبری نبوده است مگر اینکه پیروانش را از دجّال بر حذر داشته است
- سرانجام دجّال: در مورد سرانجام دجال و اینکه او به دست چه کسی نابود می شود، با دو دسته روایت روبه‏‬ رو هستیم. در دسته ای از روایات تأکید شده است که دجّال به دست حضرت مهدی ( ع ) کشته می شود و در دسته ای دیگر از روایات از حضرت عیسی ( ع ) به عنوان کشنده دجال یاد شده است. از پیامبر اعظم ( ص ) چنین آمده است: فَبَینا هُوَ عَلی ذلِکَ إذْ بَعَثَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ الْمَسِیحَ بْنَ مَرْیَمَ فَیَنْرِلُ عِنْدَ الْمَنارَةِ الْبَیْضاءِ شَرْقِیَّ دِمَشْقَ بَیْنَ مَهْرُودَتَیْنِ، واضِعا یَدَهُ عَلی أَجْنِحَةِ مَلَکَیْنِ فَیَتْبَعُهُ فَیُدْرِکُهُ فَیَقْتُلُهُ عِنْدَ بابِ لُدِّ الشَّرْقِیِ. در همین حالت که وی بدین گونه می گذارند، خدای عزّوجلّ مسیح پسر مریم ( ع ) ‬ را برمی‬ ‏انگیزد و او نزد مناره سفید سمت شرقی دمشق در پوششی زرد نازل می شود و در حالی که دستش را بر شانه های دو فرشته گذاشته است، دنبال او می رود تا اینکه او را در نزدیکی دروازه �لدّ� شرقی می یابد و او را می کشد.
- دجّال و دیگر مدّعیان دروغین: پیش از خروج دجال اصلی، دجّال ها یا کذاب های فراوانی خروج می کنند که هر یک به نوعی موجب فریب و گمراهی مردم می شوند. پیامبر خاتم ( ص ) در روایت دیگری در این ‏باره می فرماید: ‬ یَکُونُ فِی آخِرِالزَّمانِ دَجّالُونَ کَذّابُونَ یَأْتُونَکُمْ مِنَ الأَحادِیث بِما لَمْ‏تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَ لاآباوُکُمْ فَإِیّاکُمْ وَ إِیّاهُمْ لایُضِلِّونَکُمْ وَ لایَفْتِنُونَکُمْ. در آخرالزّمان دجّال های دروغ‬ ‏گویی خواهند آمد. آنها احادیثی را به شما عرضه می کنند که نه شما و نه پدرانتان آنها را نشنیده اید، پس برحذر باشید که آنها شما را گمراه نکنند و نفریبند.
- برداشت رمزی و کنایی از دجّال: برخی اهل تحقیق با توجّه به مشکلات موجود در روایات دجّال، این روایات را بر معنایی رمزی و کنایی حمل کرده و دجّال را سمبل پدیده ای دانسته اند که در آخرالزّمان ظهور می کند و موجب گمراهی گسترده مردم می شود. بطور مثال بیان یکی از نویسندگان معاصر در این زمینه را نقل می کنیم: مهم ترین و همگانی ترین نشانه ای که می بایست مورد توجّه قرار گیرد، همان مفهوم دجّال بود که سمبلی از حرکت های ضد اسلامی در دوران غیبت کبرا، یعنی دوران فتنه ها و انحرافات است و آن عبارت است از تمدن جدید اروپایی که چهره ای فریبنده و چشمگیر و خیره‏‬ کننده دارد و افکار و اندیشه عمومی مردم دنیا را متوجه خود ساخته و پیامدهای ناگواری را به دنبال داشته است.