جدای

زبان های ترکی�در چند مرحله بر�زبان فارسی�تأثیر گذاشته است. نخستین تأثیر زبان ترکی بر پارسی، در زمان حضور سربازان تُرک در ارتش�سامانیان�روی داد. پس از آن، در زمان فرمان روایی�غزنویان، �سلجوقیان�و پس از�حملهٔ مغول، تعداد بیشتری�وام واژهٔ�ترکی به زبان فارسی راه یافت؛ اما بیشترین راه یابی واژه های ترکی به زبان فارسی در زمان فرمانروایی�صفویان، که ترکمانان�قزلباش�در تأسیس آن نقش اساسی داشتند، و�قاجاریان�بر ایران بود.
• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹

نظام جدای بیشتر از معلمان، فلاسفه، دانشمندان، مهندسان، پزشکان، دیپلمات ها، روحانیون، رزمندگان و همه چیزدانان تشکیل شده است که با خدمت به دیگران، خود را وقف امور خیریه، شهروندی و کار داوطلبانه کرده اند. ایدئولوژی جدای و راه سخت زندگی آنان، به عنوان یک چالش ارزشمند برای زندگی کردن در جهان جنگ ستارگان مطرح است. برخی معتقد هستند که سازمان های جنبش های نوپدید دینی از فلسفهٔ جدای یا جداییسم الهام گرفته شده است.
جدای، از قدرت عرفانی به نام فورس ( نیرو ) ، به منظور کمک و محافظت از کسانی که نیاز به کمک دارند، استفاده می کند. اعضای جدای، با عنوان شوالیه های جدای شناخته می شوند. این افراد تمام زندگی خود را صرف دفاع همراه با احترام و حفاظت از اشخاص نیازمند می کنند و مانند همتایان خود، سیت ها از سلاح سنتی خود یعنی شمشیر نوری استفاده می کنند. این نوع شمشیر که از یک تیغهٔ پلاسمایی مانند یک کریستال ساخته شده است. اعضای جدای به سه گروه اصلی تقسیم می شوند: جدای جمهوری قدیم، جدای جمهوری جدید و جدای دورهٔ مقاومت.