اوپانیشاد میتری

اوپانیشاد میتریانیه ( سانسکریت: मैत्रायणीय उपनिषद्, Maitrāyaṇīya Upaniṣad ) متنی کهن به زبان سانسکریت است که بخشی از یاجورودا محسوب می شود. [ ۱] [ ۲] این اوپانیشاد همچنین با عنوان اوپانیشاد میتری ( سانسکریت: मैत्री उपनिषद्, Maitrī Upaniṣad ) هم شناخته می شود و در فهرست ۱۰۸ اوپانیشادی موکتیکا در شمارهٔ ۲۴ آمده است. [ ۳]
اوپانیشاد میتری با مکتب میتریانه یاجورودا مربوط است[ ۲] و بخشی از یاجورودای «سیاه» است که سیاه در این بافتار به معنی «نامنظم و بی ساختار» است و در مقابل یاجورودای «سفید» ( منظم ) می شود؛ که شامل اوپانیشاد بریهدآرنیکه و اوپانیشاد ایشا است. [ ۴] تاریخ تصنیف این اوپانیشاد معلوم نیست اما معمولاً به دوران آخر اوپانیشادی هند باستان نسبت داده می شود. [ ۵]
این اوپانیشاد از هفت پراپاتهاکا ( درس ) تشکیل شده که پراپاتهاکای اول مقدمه، سه پراپاتهاکای بعدی به شکل سؤال و جواب دربارهٔ آتمن و پراپاتهاکاهای پنجم تا هفتم به شکل ضمیمه هستند. [ ۲] به گفتهٔ ماکس مولر مضمون کلی این اوپانیشاد انسان به مثابهٔ «خود نامیرا و بی باک برهمن است».
اوپانیشاد میتری متن مهمی است چرا که به نظریاتی در آن اشاره شده است که در آیین بودایی هست و عناصری از مکاتب سامخیا و یوگای هندوگرایی و همچنین دستگاه اشرمه در آن وجود دارد. [ ۶]