اسب بارکش
واژه ی �یابو� در زبان فارسی معانی مختلفی دارد که در زبان شناسی و فرهنگ های ایرانی و هندواروپایی ریشه دارد. در ادامه، به تحلیل ریشه شناسی این واژه در زبان های اوستایی، پهلوی و سانسکریت می پردازیم:
... [مشاهده متن کامل]
- - -
ریشه شناسی واژه ی �یابو� در زبان های اوستایی، پهلوی و سانسکریت
۱. اوستایی
در متون اوستایی، واژه ای با ریشه ی �yābu� یا �yāpu� وجود دارد که به معنای �دادن� یا �رسیدن� است. این واژه ها در متون دینی زرتشتیان باستان، مانند یشت ها و گات ها، کاربرد داشته و ممکن است به مفاهیم دینی یا طبیعی مرتبط باشند. تحلیل دقیق تر نیازمند بررسی تخصصی متون اوستایی است.
۲. پهلوی
زبان پهلوی، زبان اداری و نوشتاری دوران ساسانیان، بسیاری از واژگان خود را از اوستایی وام گرفته است. واژه ی �یابو� در پهلوی به معنای �اسب بارکش� یا �اسب سنگین� بوده و در متون اداری و تاریخی کاربرد داشته است.
۳. سانسکریت
در زبان سانسکریت، واژه هایی با ریشه ی مشابه وجود دارند. به عنوان مثال، �yābha� به معنای �رابطه جنسی� و �yaj� به معنای �نیایش�، �قربانی کردن� یا �تقدیم کردن� است. این واژه ها در متون مذهبی و فلسفی هند باستان کاربرد داشته اند.
۴. کاربرد در فارسی معاصر
در زبان فارسی امروز، �یابو� به معنای �اسب بارکش� یا �اسب سنگین� است. همچنین در زبان عامیانه به معنای �نادان� یا �نفهم� به کار می رود. برای مثال:
فرهنگ فارسی آبادیس: �یابو� به معنای �اسب بارکش� یا �اسب سنگین�.
- - -
منابع کتابی معتبر
1. Boyce, Mary. A History of Zoroastrianism, Vol. 1: The Early Period. Brill, 1975.
2. Kellens, Jean. Les textes vieil - avestiques et le vocabulaire religieux. Peeters, 2000.
3. MacKenzie, D. N. A Concise Pahlavi Dictionary. Oxford University Press, 1971.
4. Turner, R. L. A Comparative Dictionary of Indo - Aryan Languages. Oxford University Press, 1966.
5. Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge, 2009.
- - -
منبع. عکس فرهنگ پاشنگ
واژه ی یابو از ریشه دو واژه ی یا و بو فارسی هست
زبان های ترکی�در چند مرحله بر�زبان فارسی�تأثیر گذاشته است. نخستین تأثیر زبان ترکی بر پارسی، در زمان حضور سربازان تُرک در ارتش�سامانیان�روی داد. پس از آن، در زمان فرمان روایی�غزنویان، �سلجوقیان�و پس از�حملهٔ مغول، تعداد بیشتری�وام واژهٔ�ترکی به زبان فارسی راه یافت؛ اما بیشترین راه یابی واژه های ترکی به زبان فارسی در زمان فرمانروایی�صفویان، که ترکمانان�قزلباش�در تأسیس آن نقش اساسی داشتند، و�قاجاریان�بر ایران بود.
... [مشاهده متن کامل]
• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹
یابو/یاوو نزد کرمانجان اسب نر است
یابو yaaboo
در گویش شهربابکی به معنی حیوان زبان نفهم است ، به اسب شاه گفتن یابو ، کنایه از این است که وقتی کسی از سخن درست می رنجه ، میگن توهینی که نشده ، مگر به اسب شاه گفتن یابو
pony
یابو
Ponies were used to pull the coal trucks
قبلاً یابوها واگن های روباز زغال سنگ رو جابجا میکردن
حیوان بار بر
قاطر