نیشابور

در این محوطه تاریخی، خرابه ها کاملاً در زیر خاک مدفون گردیده اند اما به وسیلهٔ پشته ها و فروافتادگی های مزارع کشاورزی و مقدار زیادی سفال و آجر شکسته و آثار مختلفی از حفاری های غیرقانونی معلوم و مشخص می گردند. نقشهٔ های توپوگرافی از نیشابور قدیم کاملاً دقیق نیست زیرا باستان شناسان در نیشابور هنوز موفق به تعیین دقیق محل نیشابور قدیم نشده اند و همگی بر پایه نیشابور تا پیش از حمله مغول است.
شهر قدیم نیشابور مربوط به دوران های تاریخی پس از اسلام است و در حاشیه جنوبی نیشابور کنونی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۶ آبان ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۸۶۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر نیشابور بارها توسط زلزله ها و جنگ ها در طول تاریخ نابود گشته و دوباره بنیان شد. نخست نیشابور شهری ایرانی و ساسانی بود در سده میلادی بنا به منابع تاریخی تأسیس شد. در قرن هفتم توسط مسلمانان فتح شد. سپس شهری اسلامی بود که هم از لحاظ جمعیت و هم از لحاظ مساحت رشد فوق العاده ای یافت و پس از این رشد بود که در اواسط قرن ششم/دوازدهم میلادی در نتیجه جنگ داخلی و هم در نتیجه هجوم غزها و با انهدام روبرو گردید. آن گاه نیشابور کوچکتری بازساخته شد که به وسیله مغول ها در سال ۶۱۸ هجری ۱۲۲۱ میلادی ویران گردید. این شهر مجدداً ساخته شد و باز زلزله سال ۶۶۶ هجری ۱۲۶۸ میلادی به ویرانی کشیده شد. زلزله مجدداً شهر را در سال ۸۰۸ هجری ۱۴۰۶ ظاهراً در محلی که از محل اصلی تا حدی متفاوت بود ویران کرد. تنها بعد از همه این ویرانی ها و تغییر محل ها بود که شهر فعلی نیشابور در محل فعلی ساخته شد. مسجد جامع شهر فعلی نیشابور در سال ۸۹۹ هجری ۱۴۹۴ ساخته شده.

هرمز اردشیر ( اهواز )
هرمزجان خوزستان
هرمز ساسانی
اردشیر ساسانی
اهورامزدا=هورمز=هرمز