نَکَس: فرود تدریجی از یک فراز را گویند. ( وَمَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْق ) مثال انسان تا پنجاه سال قدرت بدنی او به اوج هرم خود می رسد و از آن سن که ردّ شد در یک روز قدرت بدنی او بدون بیماری
... [مشاهده متن کامل]
... [مشاهده متن کامل]
اگر یک واحد کم شود در مسیر نَکَس قرار می گیرد. ثُمَّ نُکِسُوا عَلَىٰ رُءُوسِهِمْ یعنی سرشان که بالا بود به سمت پایین فرود می آید.
بازگشت بیماری در هنگام نقاهت ( کتاب حقایق اسرار طب )
کتاب خلاصة التجارب: بدان که نکس باز آمدن بیماری را گویند، قبل از آنکه به حال صحت اول آمده باشد از قوت های تن و غیرها. و نکس از اصل مرض بدتر بود، زیرا که با ضعف قوت افتد، و بنابراین هر چند نکس زودتر افتد،
... [مشاهده متن کامل]
... [مشاهده متن کامل]
بدتر باشد، و آنچه بی خطایی و تقصیری در تدابیر افتد بدتر باشد، و هر مرضی که قبل از نضج بحرانی کند از امراض حاده و یا بحران ناقص کند، و یا در روزی که لایق نباشد بحران کند، به جهت قلت نضج و غیره بی نکس نباشد.