جیرجیر

- - -
۱. اوستایی
در منابع اوستایی، واژه هایی مانند jīra یا jīr - به معنای �صدا دادن� یا �لرزیدن� ثبت شده اند. این واژه ها ممکن است با صدای تکراری و ریز �جیر جیر� در فارسی معاصر مرتبط باشند. در زبان های باستانی ایرانی، استفاده از تکرار واج ها برای بیان صداهای طبیعی رایج بوده است.
- - -
۲. پهلوی ( فارسی میانه )
در متون پهلوی، نمونه هایی مانند girgir یا jērjēr برای توصیف صدای خرد شدن یا خش خش مشاهده می شوند. این شکل های تکراری با �جیر جیر� در فارسی معاصر تطابق دارند و نشان دهنده ی استفاده ی تاریخی از تکرار برای بیان صداهای خاص در زبان های ایرانی باستان هستند.
- - -
۳. سانسکریت
در سانسکریت، واژه هایی مانند jīrati به معنای �لرزش�، �حرکت جزئی� یا �صدا دادن� وجود دارند. این واژه ها نیز با مفهوم �جیر جیر� در فارسی معاصر قابل تطبیق هستند. همچنین، در سانسکریت، استفاده از تکرار واج ها برای بیان صداهای طبیعی رایج بوده است.
- - -
نتیجه گیری
�جیر جیر� در فارسی معاصر علاوه بر اینکه یک واژه ی تقلیدی از صدا است:
سابقه ی تاریخی در اوستایی و پهلوی دارد،
شباهت ریشه ای با واژه های سانسکریت مرتبط با صدا و لرزش دارد،
و نمونه ای از تداوم کاربرد تکرار واج ها در زبان های ایرانی باستان برای توصیف صداهای طبیعی است.
- - -
منابع کتابی معتبر
اوستایی و فارسی باستان
1. Bartholomae, Christian. Altiranisches W�rterbuch.
2. Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages.
3. M�ller, Friedrich. Die altiranischen Sprachen.
پهلوی و فارسی میانه
4. MacKenzie, D. N. A Concise Pahlavi Dictionary.
5. Boyce, Mary. Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices.
6. Hoffmann, Karl. Pahlavi Texts.
سانسکریت و هندواروپایی
7. Macdonell, Arthur Anthony. A Sanskrit Grammar for Students.
8. Monier - Williams, Monier. A Sanskrit - English Dictionary.
9. Mayrhofer, Manfred. Etymologisches W�rterbuch des Altindoarischen.
زبان شناسی تطبیقی و واژه های صوتی
10. Buck, Carl Darling. A Dictionary of Selected Synonyms in the Principal Indo - European Languages.
11. Hock, Hans Henrich. Principles of Historical Linguistics.
12. Fortson, Benjamin W. Indo - European Language and Culture: An Introduction.
- - -

• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹

✅ بز یا گوسفند: bleat 🐏
✅ پرنده یا میمون: chatter 🐧 🐒
✅ قورباغه: croak / ribbit 🐸
✅ مار: hiss 🐍
✅ گرگ یا سگ: howl / growl / bay 🐺
✅ گربه: meow / purr 🐈
✅ گاو: moo / low 🐄
✅ خوک: oink / grunt 🐖
✅ فیل: trumpet 🐘
✅ پرنده: chirp / tweet / twitter / sing 🕊
✅ اسب ( شیهه ) : neigh / whinny / nicker 🐎
✅ زنبور: buzz 🐝
✅ مرغ: cluck / cackle 🐔
✅ خروس: cock - a - doodle - doo / crow 🐓
✅ غاز: honk / quack 🪿
✅ اردک: quack 🦆
✅ موش: squeak 🐀
✅ عقاب: screech / scream 🦅
✅ جغد: hoot / screech 🦉
✅ خفاش: screech 🦇
✅ شیر، خرس، ببر: roar 🦁 🐅 🐻
✅ کلاغ: caw 🐦‍⬛️
✅ خر، گورخر، الاغ: bray 🦓
✅ شتر: grunt 🐪
✅ جیرجیرک: chirp / creak 🦗
✅ دلفین: click 🐬
✅ بوقلمون: gobble 🦃
✅ زرافه: bleat 🦒
✅ صدای هر جوجه پرنده: cheep 🐥
✅ شغال: howl
✅ کفتار: laugh / scream
✅ صدای هر حیوانِ نر بزرگ: bellow 🐋
✅ صدای هر حیوانی که از روی خشم باشه: snarl 😾
✅ صدای کشیدن هوا داخل بینی: sniff 😪
✅ صدای بیرون دادن هوا از داخل بینی: snort 😤