گون

در مجموع در فرهنگ نامگذاری ها در مبحث زبانشناسی در زبان فارسی، نامگذاری ها بر مبنای یک خصیصه ی بارز که در هر چیزی بوده باشد نامگذاری می شده است.
به عنوان مثال در زبان ترکی به خربزه از جهت مُقَوّی بودن این میوه برای پاکسازی بدن از کلمه ی قاوون یا قُوِن استفاده شده است.
و یا پاپوش های قدیم تحت عنوان گیوه از جهت استحکام بالا و قوی بودن این کفش ها که با چرم دوخته می شد گفته می شود.
و یا به حیوان گاو از جهت قوی بودن این حیوان برای کار و تغذیه و. . . نامگذاری شده است و حیوانات دیگر که با پیشوند و پسوند گاو استفاده شده است مثل گوسفند گوزن زنبور گاوی و . . .
و همچنین خوراکی هایی که دارای خاصیت تفویت کنندگی برای بدن داشته باشد مثل سوغات قاووت در فرهنگ کرمانی های عزیزمان.
گوارا ؛ مرتبط با کلمه ی گوارش با تعریف متضاد آن به معنی ناگوار.
کلمه ی گوارا را اگر از زاویه ی قانون قلب ها بررسی کنیم حرف ( گ ق ) قابل تبدیل به همدیگر می باشند فلذا با این قانون مفهوم کلمه ی گوارا به راحتی قابل مشاهده می شود.
یعنی کلمه ی گوارا با ریخت قُوارا به قُوَّت دهنده و قُوَّت بخش دارای معنا و مفهوم می باشد.
عملکرد سیستم گوارش در بدن که شامل دهان معده و روده ی بزرگ و کوچک می باشد دقیقاً بر مبنای ایجاد شرایط قوت و قدرت برای بدن و فیزیک انسان می باشد.
حضرت حافظ مفهوم قوت و قدرت را در کلمه ی گوارا با دو کلمه ی قدر و وقت که دو کلمه ی هم خانواده و هم مصدر با کلمه ی گوارا می باشد در این شعر بیان نموده است ؛
الا ای دولتی طالع که قدر وقت میدانی
گوارا بادت این عشرت که داری روزگاری خوش.
حافظ

• منابع ها. تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. اول و دوم، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۴
• تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا، خلاصه ج. سوم، انتشارات بدیهه، ۱۳۷۴
• حسن بیگ روملو، �احسن التواریخ� ( ۲ جلد ) ، به تصحیح�عبدالحسین نوایی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۹. ( مصحح در پایان جلد اول شرح مفصل و سودمندی از فهرست لغات�ترکی�و�مغولی�رایج در متون فارسی از سده هفتم به بعد را نوشته است )
• فرهنگ فارسی، محمد معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۵
• غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی، مرکز نشر دانشگاهی، تهران، ۱۳۸۶
• فرهنگ کوچک زبان پهلوی، دیوید نیل مکنزی، ترجمه مهشید فخرایی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹

قاراگون: خورشیدش سیاه شده
تیره گون ؛ تیره رنگ. سیاه :
شب تیره گون خود بتر زین کند
به زیر سر از اشک بالین کند.
فردوسی.
در نقش رنگ ادامه داده :
آذرگون ؛ سرخ یا زرد چون آتش.
عاج گون
غالیه گون ؛ مانند غالیه در رنگ و گونه.
کهرباگون ؛ به رنگ کهربا.
لعل گون ؛ مانند لعل. مجازاً سرخ رنگ.
می گون ؛ مانند می. مجازاً شفاف و روشن
نارگون ؛ نارگونه. مانند نار. مجازاً به رنگ نار، سرخ
نیل گون ؛ مانند نیل. به رنگ نیل
- زبرجدگون ؛ مانند زبرجد. مجازاً سبزرنگ. سبزفام.
- زرگون ؛ چون زر. مانند زر. به رنگ زر. مجازاً زرد.
- زمردگون ؛ مانند زمرد مجازاً سبزرنگ و سبزگون. سبزفام. رجوع به زمردگون شود.
- زنگارگون ؛ مانند زنگار. مجازاً سبزرنگ. به رنگ زنگار. سبزفام :
تاک رز بینی شده دینارگون
پرنیان سبز او زنگارگون.
رودکی.
سرمه گون ؛چون سرمه. به رنگ سرمه. مجازاً نیلگون. کبود :
چه بینی در این طارم سرمه گون
که می آید از میل او سیل خون.
نظامی.
ترا جان در این گنبد آبگون
شفافیت
و در نهایت به تشبیه می رسد.
چو بیمارگون شد ز غم چشم نرگس
مر او را همی لاله تیمار دارد.
ناصرخسرو.
؛ چون هما. مانند هما.
- || مجازاً چیزی دور از دسترس چون عنقا.
و خورشید اینجا رنگ سیه می گیرد . .
در تورکی هم همین روال موجود است .
اوزگون دوزگون سوزگون
دارگین داغون
در زبان کوردی میشه الت مرد
در گویش بختیاری به معنای فاحشه هم هست