نهج البلاغه

سخنان علی بن ابی طالب در این کتاب در سه باب آمده است:
• باب اول: خطبه ها و اوامر
• باب دوم: نامه ها و رسائل و وصایا
• باب سوم: کلمات قصار، حکمت آمیز و مواضع.
نهج البلاغه تاکنون به ۲۰ زبان زنده دنیا ترجمه شده است.
ترجمه های فراوانی از این کتاب به فارسی در دسترس است که از آن میان می توان به ترجمه های سید جعفر شهیدی، علی نقی فیض الاسلام، جواد فاضل، محمدتقی جعفری، سید محمدمهدی جعفری، حسینعلی منتظری، حسین انصاریان، محمد دشتی، مصطفی زمانی و علی اصغر فقیهی از نهج البلاغه اشاره کرد.
صدیق صفی زاده نهج البلاغه را به زبان کردی و گویش سورانی ترجمه و با مشخصات زیر به چاپ رسانده است.
ترجمهٔ روسی نهج البلاغه: عبدالکریم تاراس چرنینکو
برای اولین بار، امامقلی باتوانی، نویسنده و مترجم گرجی - ایرانی، که پیشتر، قرآن را نیز به زبان گرجی ترجمه کرده بود، نهج البلاغه را به زبان گرجی ترجمه کرد.
نهج البلاغه به زبان فرانسوی نیز ترجمه شده است.
علامه امینی در جلد چهارم کتاب الغدیر، ۸۱ شرح نهج البلاغه را معرفی کرده است. معروف ترین شروح نهج البلاغه شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید معتزلی بغدادی، شرح ابن میثم بحرانی، شرح خوئی و از معاصران، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه اثر شیخ محمدتقی جعفری و شرح نهج البلاغه تألیف شیخ محمدتقی شوشتری، و حسینعلی منتظری به نام درس هایی از نهج البلاغه را می توان نام برد.
نخستین گردآورنده کلمات قصار علی ابوعثمان عمرو بن بحر جاحظ صاحب ( بیان و تبیین ) درگذشتهٔ ۲۵۵ ه‍. ق می باشد. وی صد کلمه از کلمات قصار علی را انتخاب کرده و آن را مطلوب کل طالب من کلام امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب نامیده است.
تاریخ نگاران و حدیث دانان دیگری نیز به گردآوری سخنان و اندرزهای علی بن ابی طالب اقدام کرده اند، برای نمونه قاضی محمد بن سلامه معروف به قضاعی درگذشتهٔ ۴۰۵ قمری مجموعه ای از سخنان علی را به نام «دستور معالم الحکم و مأثور مکارم الشیم» گردآوری کرده است. به زبان فارسی نیز به نام «قانون» چاپ شده است. بسیاری از خطبه ها و نامه های نهج البلاغه پیش از آن در کتاب «الغارات» تألیف ابواسحاق ثقفی کوفی، از دانشمندان قرن سوم ( متوفی ۲۸۳ ه‍. ق ) آمده است. همچنین بخش بزرگی از خطبه های توحیدی نهج البلاغه در کتاب هایی که یک قرن پیش از نهج البلاغه تألیف شده، نظیر کتاب الکافی شیخ کلینی و کتاب التوحید شیخ صدوق آمده است.

تاریخ، نه کتاب فلسفه، نه کتاب احکام، نه کتاب لغت . . .
صرفا کتاب درک بلاغت امام علی؛ چرا؟ چون روایات وحکم ناقص است وکامل نیستند؛ مانند:
"المرأة عقرب حلوة الملبس"
این حکمت کامل نیست؛ کدام زن؟
معنی کامل این حکمت به این صورت : المرأةُ الفاسدةُ عقرب حلوةُ المَلبَسُ؛ ای مقصود به زن
بدکار، وتوصیه امام به دوری شدن از زن های فاسد سر راهی اند؛ چون مانند گژدم زهرآلو؛
یه روزی به تو نیش را خواهد زد وآسیب اساسی را میرساند.
مانند حدیث پیغمبر علیه الصلاة و السلام: "إیّاک وخضراء الدمن".
واین امر ( عدم درک نهج البلاغة صرفا برای بلاغت سخن ) باعث به تفسیر وترجمه اشتباه این کلام
بلیغ را شد.
ضمنا در نسخ خطی مختلف
المَلبَس - المِلبس - اللبسة - اللسعة - اللسمة - اللمسة براحتی قابل تشخیص نیست وباإستناد به قرآن عربی وأحادیث معتبر؛ فقط میتواند به کلمه وتفسیر صحیح برسید.
خیلی زیاد دقّت کنید.

سخن گفتن و حرف زدن می باشد و eloquentia ( اِلو کوِنتیا ) به معنای استعداد بیان هنری افکار در قالب ، داستان ، خطابه و حکایت از طریق تسلط داشتن به یک زبان در چهارچوب دستور همان زبان یا گراماتیک آن زبان، طوریکه شنونده را جذب کلام گوینده نماید. پیشوند el به احتمال زیاد همان پیشوند " اَل " در زبان عربی میباشد که نشانه حرف تعریف و معادل کلمه the در زبان انگیسی است. بلاغت در زبان فارسی امروز به معنای شیوایی و روشنی در بیان زبانی میباشد. لذا نهج البلاغه در ترجمه فارسی میتواند بصورت : راه بیان شیوا ، باشد.

براى حق در مشکلات و سختى‏ها شنا کن، شناخت خود را در دین به کمال رسان، خود را براى استقامت برابر مشکلات عادت ده، که شکیبایى در راه حق عادتى پسندیده است، در تمام کارها خود را به خدا واگذار، که به پناهگاه مطمئن و نیرومندى رسیده‏اى، در دعا با اخلاص پروردگارت را بخوان، که بخشیدن و محروم کردن به دست اوست، و فراوان از خدا درخواست خیر و نیکى داشته باش. وصیّت مرا بدرستى دریاب، و به سادگى از آن نگذر، زیرا بهترین سخن آن است که سودمند باشد، بدان علمى که سودمند نباشد، فایده‏اى نخواهد داشت، و دانشى که سزاوار یاد گیرى نیست سودى ندارد.