قد

۱. اوستایی
واژه: kāθa -
معنا: قد، ارتفاع، مرتبه
تحلیل: در اوستایی برای بیان �ارتفاع قامت� یا �مرتبه و جایگاه� به کار می رود و با مفهوم جسمی و اجتماعی انسان مرتبط است.
ریشه شناسی: k - در اوستایی اغلب با g - در سانسکریت و d - در فارسی میانه همخوانی دارد.
۲. پهلوی ( فارسی میانه )
واژه: kad / gad
معنا: قد، قامت، مرتبه
تحلیل: مستقیماً از اوستایی kāθa - گرفته شده و در فارسی میانه به شکل �قد� درآمده است.
تطور واجی:
اوستایی: kāθa -
پهلوی: kad / gad
فارسی نو: قد
توجه: معنای واژه در همه مراحل تقریباً ثابت مانده و همواره به قامت یا مرتبه اشاره دارد.
۳. سانسکریت
واژه های مشابه: gṛdha، gṛha
معنا:
gṛdha: ارتفاع، قامت
gṛha: خانه، محل
تحلیل: در سانسکریت نیز این ریشه با ارتفاع، قامت و جایگاه مرتبط است و نشان دهنده ی یک ریشه ی هند و ایرانی مشترک می باشد.
- - -
جمع بندی
زبان واژه معنا ارتباط معنایی
اوستایی kāθa - قد، ارتفاع، مرتبه قامت، مرتبه
پهلوی kad / gad قد، قامت، مرتبه قامت، مرتبه
سانسکریت gṛdha ارتفاع، قامت قامت، جایگاه
نتیجه: واژه ی �قد� یا �غد� در سه زبان باستانی از نظر واجی و معنایی به قامت، ارتفاع و مرتبه مرتبط است و نشان دهنده ی یک ریشه ی هند و ایرانی مشترک می باشد.
- - -
منابع معتبر کتابی
1. Bartholomae, E. Altiranisches W�rterbuch. Leipzig, 1915.
2. Hoffmann, Karl. Altiranisches Sprachgut. Heidelberg, 1967.
3. M�ller, F. Max. A Sanskrit - English Dictionary. Oxford, 1899.
4. Windfuhr, Gernot. The Iranian Languages. Routledge, 2009.
5. Gray, Louis H. The Elements of Iranian Grammar. New York, 1901.
6. Dimitriadis, Giorgi. A Comparative Grammar of Iranian Languages. Leiden, 2015.
7. Helm, E. Avestische Studien. Leipzig, 1901.
8. Sims - Williams, Nicholas. Indo - Iranian Languages and Peoples. Oxford, 2003.
9. Benveniste, �mile. Origines de la formation des noms en indo - europ�en. Paris, 1969.
10. Boyce, Mary. Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices. London, 1979.
- - -

قَد=بُرزا، بُرزی

آواشناسی 'andAze
الگوی تکیه WWS
شمارگان هجا 3
منبع فرهنگ فارسی معین
به مهترین واژه به جای قد عربی واژه صد درصد پارسی است اندازه است.