کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها که به اختصار UNCLOS نامیده می شود، یک معاهده جامع بین المللی است که به عنوان قانون اساسی اقیانوس ها شناخته می شود و چارچوب حقوقی حاکم بر تمامی فعالیت ها در دریاها و اقیانوس ها را تعیین می کند .
... [مشاهده متن کامل]
این کنوانسیون که در سال ۱۹۸۲ به امضا رسید، پس از سال ها مذاکره، یک نظام حقوقی کامل برای مناطق دریایی، حقوق ناوبری، ماهیگیری، و بهره برداری از منابع بستر دریا ایجاد کرده است . UNCLOS با تعیین مناطق مختلف دریایی مانند آب های سرزمینی، منطقه انحصاری اقتصادی، و فلات قاره، حقوق و تکالیف کشورهای ساحلی و کشورهای دارای کشتی را مشخص می کند . یکی از مهم ترین دستاوردهای آن، ایجاد حق عبور ترانزیت از طریق تنگه های مورد استفاده برای ناوبری بین المللی است که در بخش سوم این کنوانسیون به آن پرداخته شده است .
با اینکه UNCLOS به عنوان یک سند بنیادین در حقوق بین الملل دریاها شناخته می شود، اما عضویت در آن جهان شمول نیست. تا آوریل ۲۰۲۶، ۱۷۲ کشور و اتحادیه اروپا به این کنوانسیون ملحق شده اند . با این حال، برخی کشورهای کلیدی مانند ایالات متحده آمریکا و ایران از جمله کشورهایی هستند که این معاهده را تصویب نکرده اند. این موضوع در مورد مناقشات حقوقی مانند تنگه هرمز اهمیت ویژه ای پیدا می کند، زیرا این دو کشور درباره کاربرد مفاد UNCLOS در روابط دوجانبه خود اختلاف نظر دارند؛ ایران معتقد است که کشورهای غیرعضو نمی توانند از حقوق مندرج در آن بهره مند شوند، در حالی که آمریکا استدلال می کند که بسیاری از مفاد آن به عنوان حقوق عرفی بین الملل، برای تمام کشورها الزام آور است .
حقوقی:
United Nations convention on the law of the sea
کنوانسیون سازمان ملل درباره ی حقوق دریاها
کنوانسیون سازمان ملل درباره ی حقوق دریاها