exemplum

معنی: حکایت، تمثیل، مثال، قصیده، نمونه، روایت
معانی دیگر: مسطوره

بررسی کلمه

اسم ( noun )
حالات: exempla
• (1) تعریف: anything that serves as an illustration.
• (2) تعریف: a short anecdotal story that supports a particular point in an argument or illustrates a moral truth.

مترادف ها

حکایت (اسم)
account, story, narrative, anecdote, tale, allegory, exemplum, novella
تمثیل (اسم)
allegory, parable, exemplification, similitude, emblem, exemplum
مثال (اسم)
saying, proverb, saw, example, instance, exemplar, parable, exemplum, apologue, praxis
قصیده (اسم)
exemplum, ballade, ode, balladry
نمونه (اسم)
example, instance, exemplar, parable, exemplum, progenitor, precedent, piece, breadboard, sample, model, specimen, module, paradigm, typicality
روایت (اسم)
story, narrative, tale, exemplum

انگلیسی به انگلیسی

• example; short story told to exemplify a moral point

پیشنهاد کاربران

**Exemplum ( اگزمپلوم ) ** یک اصطلاح ادبی و بلاغی به معنای **�مثال�** یا **�حکایت تمثیلی�** است. در ادبیات کلاسیک، به داستان کوتاه یا روایتی گفته می شود که برای اثبات یک نکتهٔ اخلاقی، مذهبی یا فلسفی در ضمن یک سخنرانی یا متن طولانی تر آورده می شود. کاربرد اصلی آن در **خطابه، موعظه ( سرمون ) و ادبیات تعلیمی** است.
... [مشاهده متن کامل]

### ویژگی های اصلی exemplum:
- **کوتاه و عبرت آموز** است.
- معمولاً **در دل یک متن بلندتر** ( مثل خطابه، مقاله، داستان بلند یا حتی شعر ) قرار می گیرد.
- هدفش **تأکید بر یک حکمت اخلاقی** یا اصل دینی است.
- اغلب از زندگی بزرگان، تاریخ، افسانه های عامیانه یا کتاب های مقدس گرفته می شود.
### تفاوت با تمثیل ( Allegory ) :
- **تمثیل** یک داستان کامل و مفصل است که در تمام لایه هایش معنای دوم دارد ( مثل مزرعه حیوانات ) .
- **Exemplum** معمولاً کوتاه تر است و مانند یک �شاهد مثال� عمل می کند تا یک نکتهٔ اخلاقی را جا بیندازد.
### مثال های معروف:
#### ۱. **در ادبیات کهن فارسی:**
- **حکایت های گلستان سعدی**: بسیاری از حکایت های کوتاه سعدی در حکم exemplum هستند. مثلاً حکایت �آن شنیدم که پادشاهی. . . � که در آن پادشاه از وزیر می پرسد �به چه چیز به درگاه خدا تقرب جویم؟� و وزیر می گوید �به درویشی�. این حکایت کوتاه برای تأکید بر ارزش قناعت و دوری از دنیا آورده شده است.
- **حکایت �شتر و درنا� در کلیله و دمنه**: برای اثبات این نکته که �هرکه با قدرتمندان درشتی کند، سرانجام زیان می بیند�.
#### ۲. **در ادبیات غرب:**
- **حکایت �پسر ولگرد� در انجیل لوقا ( فصل ۱۵ ) **: عیسی مسیح این داستان کوتاه را روایت می کند تا محبت بی قیاس خدا به گناهکاری که توبه می کند را نشان دهد. این یک exemplum دینی بسیار مشهور است.
- **داستان �سه حلقه� در کتاب *دکامرون* بوکاچیو**: شخصی با گفتن این حکایت کوتاه نشان می دهد که هیچ دینی بر دیگری برتری ذاتی ندارد. ( به آن �مَثَل سه حلقه� می گویند. )
- **در خطابهٔ معروف �سکهٔ سزار� از آگوستین**: برای اثبات این نکته که �آنچه از آن قیصر است به قیصر بدهید و آنچه از آن خداست به خدا�.
#### ۳. **در شعر فارسی ( مثنوی معنوی مولوی ) :**
- داستان �فیل در تاریکی� برای اثبات این نکته که �هرکس از ظن خود شد یار من�. این exemplum کوتاه در ضمن مثنوی آورده شده تا نفی تعصب و تقبیح قضاوت از روی نادانی را برساند.
- داستان �طوطی و بازرگان� در دفتر اول: برای نشان دادن این که �آنچه را از دست می دهی، ممکن است رحمتی در پس آن باشد�.
### مثال ساده از زبان روزمره:
اگر کسی بگوید: �مانند قورباغه ای نباش که در دیگ آب سرد نشست تا آب جوش آمد و مُرد. باید زود از محیط خطرناک بیرون بزنی. � این یک exemplum ساده است: داستان کوتاه قورباغه ( که از فیزیک درست نیست، اما رواج دارد ) برای هشدار دربارهٔ عادت کردن به تدریج به خطر.
**خلاصه:** exemplum یک **حکایت کوتاه اخلاقی** است که برای اثبات یک نکته در میان سخن یا نوشته آورده می شود. گلستان سعدی، انجیل، مثنوی مولوی و کلیله و دمنه سرشار از exemplum هستند.

An exemplum is an illustrative story or anecdote that is used to convey a moral or make a point. It serves as an example to illustrate a larger idea or principle.
داستان یا حکایت گویا برای انتقال یک موضوع اخلاقی یا بیان یک نکته.
... [مشاهده متن کامل]

به عنوان مثالی برای نشان دادن یک ایده یا اصل بزرگتر عمل می کند.
تمثیل
***************************************************************************************************
مثال؛
For instance, in a persuasive speech, a speaker might use an exemplum to support their argument and make it more relatable to the audience.
In a classroom discussion about literature, a teacher might share an exemplum to help students understand a specific literary device.
A writer might include an exemplum in their article to provide a real - life example that reinforces their main point.

منابع• https://fluentslang.com/slang-for-examples/