واک ( Phoneme ) : واک کوچکترین واحد صوتی در یک زبان است که می تواند باعث تمایز معنایی بین کلمات شود. برای مثال، در زبان فارسی، صداهای /p/ و /b/ واک هستند، زیرا می توانند معنی کلمه را تغییر دهند ( مثلاً “پول” در مقابل “بول” ) .
... [مشاهده متن کامل]
هم خوان ( Allophone ) : هم خوان ها تلفظ های متفاوت یک واک هستند. این تفاوت ها باعث تغییر معنی کلمه نمی شوند. به عنوان مثال، صدای /t/ در زبان انگلیسی چند هم خوان دارد:
صدای [tʰ] که با نفس همراه است ( aspirated ) و در ابتدای کلماتی مانند “top” شنیده می شود.
صدای [t] که بدون نفس است ( unaspirated ) و بعد از /s/ در کلماتی مانند “stop” شنیده می شود.
صدای [ɾ] که شبیه به “ر” نرم فارسی است ( flap ) و بین دو مصوت در انگلیسی آمریکایی شنیده می شود ( مانند “water” که شبیه “واـر” تلفظ می شود ) .
شما می توانید کلمه “top” را با [tʰ] تلفظ کنید یا “stop” را با [t] بدون نفس، و معنی کلمه تغییر نمی کند. این تفاوت صرفاً در نحوه تلفظ است.
توزیع مکمل ( Complementary Distribution ) : این اصطلاح به رابطه ی بین هم خوان ها اشاره دارد. به این معنی که این هم خوان های مختلف یک واک، در محیط های آوایی ناسازگار با هم ظاهر می شوند. به عبارت ساده تر:
یک هم خوان در شرایط آوایی خاصی ( مثلاً در ابتدای کلمه یا بین دو مصوت ) ظاهر می شود.
هم خوان دیگر در شرایط آوایی متفاوتی ظاهر می شود.
آنها هرگز در یک موقعیت آوایی یکسان ظاهر نمی شوند. شما صدای [tʰ] با نفس را در ابتدای کلمه “stop” ( که باید [t] بدون نفس باشد ) تلفظ نمی کنید.
مثال:
بیایید واک /t/ در زبان انگلیسی را دوباره بررسی کنیم:
واک: /t/
هم خوان ۱: [tʰ] ( با نفس ) - در ابتدای کلمه یا هجا، قبل از مصوت استرس دار.
مثال: “top” ( تلفظ: [tʰɒp] )
هم خوان ۲: [t] ( بدون نفس ) - بعد از /s/.
مثال: “stop” ( تلفظ: [stɒp] )
هم خوان ۳: [ɾ] ( مانند “ر” نرم ) - بین دو مصوت ( در انگلیسی آمریکایی ) .
مثال: “water” ( تلفظ: [ˈwɔːɾər] )
توزیع:
[tʰ] در ابتدای هجاهای استرس دار ظاهر می شود.
[t] بعد از /s/ ظاهر می شود.
[ɾ] بین مصوت ها ظاهر می شود.
این سه هم خوان /t/ در توزیع مکمل هستند، زیرا هر کدام در موقعیت آوایی مخصوص به خود قرار دارند و با هم همپوشانی ندارند. شما “stop” را با [tʰ] یا “top” را با [ɾ] تلفظ نمی کنید ( در تلفظ استاندارد ) . انتخاب اینکه کدام هم خوان استفاده شود، توسط صداهای اطراف و استرس هجا تعیین می شود.
بنابراین، وقتی دو تلفظ متفاوت ( هم خوان ) از یک نوع صدا ( واک ) داریم که هر کدام در جایگاه های متفاوتی از کلمات استفاده می شوند و هرگز در یک موقعیت یکسان ظاهر نمی شوند، گفته می شود که آن ها در توزیع مکمل قرار دارند.
... [مشاهده متن کامل]
هم خوان ( Allophone ) : هم خوان ها تلفظ های متفاوت یک واک هستند. این تفاوت ها باعث تغییر معنی کلمه نمی شوند. به عنوان مثال، صدای /t/ در زبان انگلیسی چند هم خوان دارد:
صدای [tʰ] که با نفس همراه است ( aspirated ) و در ابتدای کلماتی مانند “top” شنیده می شود.
صدای [t] که بدون نفس است ( unaspirated ) و بعد از /s/ در کلماتی مانند “stop” شنیده می شود.
صدای [ɾ] که شبیه به “ر” نرم فارسی است ( flap ) و بین دو مصوت در انگلیسی آمریکایی شنیده می شود ( مانند “water” که شبیه “واـر” تلفظ می شود ) .
شما می توانید کلمه “top” را با [tʰ] تلفظ کنید یا “stop” را با [t] بدون نفس، و معنی کلمه تغییر نمی کند. این تفاوت صرفاً در نحوه تلفظ است.
توزیع مکمل ( Complementary Distribution ) : این اصطلاح به رابطه ی بین هم خوان ها اشاره دارد. به این معنی که این هم خوان های مختلف یک واک، در محیط های آوایی ناسازگار با هم ظاهر می شوند. به عبارت ساده تر:
یک هم خوان در شرایط آوایی خاصی ( مثلاً در ابتدای کلمه یا بین دو مصوت ) ظاهر می شود.
هم خوان دیگر در شرایط آوایی متفاوتی ظاهر می شود.
آنها هرگز در یک موقعیت آوایی یکسان ظاهر نمی شوند. شما صدای [tʰ] با نفس را در ابتدای کلمه “stop” ( که باید [t] بدون نفس باشد ) تلفظ نمی کنید.
مثال:
بیایید واک /t/ در زبان انگلیسی را دوباره بررسی کنیم:
واک: /t/
هم خوان ۱: [tʰ] ( با نفس ) - در ابتدای کلمه یا هجا، قبل از مصوت استرس دار.
مثال: “top” ( تلفظ: [tʰɒp] )
هم خوان ۲: [t] ( بدون نفس ) - بعد از /s/.
مثال: “stop” ( تلفظ: [stɒp] )
هم خوان ۳: [ɾ] ( مانند “ر” نرم ) - بین دو مصوت ( در انگلیسی آمریکایی ) .
مثال: “water” ( تلفظ: [ˈwɔːɾər] )
توزیع:
[tʰ] در ابتدای هجاهای استرس دار ظاهر می شود.
[t] بعد از /s/ ظاهر می شود.
[ɾ] بین مصوت ها ظاهر می شود.
این سه هم خوان /t/ در توزیع مکمل هستند، زیرا هر کدام در موقعیت آوایی مخصوص به خود قرار دارند و با هم همپوشانی ندارند. شما “stop” را با [tʰ] یا “top” را با [ɾ] تلفظ نمی کنید ( در تلفظ استاندارد ) . انتخاب اینکه کدام هم خوان استفاده شود، توسط صداهای اطراف و استرس هجا تعیین می شود.
بنابراین، وقتی دو تلفظ متفاوت ( هم خوان ) از یک نوع صدا ( واک ) داریم که هر کدام در جایگاه های متفاوتی از کلمات استفاده می شوند و هرگز در یک موقعیت یکسان ظاهر نمی شوند، گفته می شود که آن ها در توزیع مکمل قرار دارند.
توزیع تکمیلی ( در زبان شناسی )
توضیح بیشتر : ( morph ها کوچک ترین واحد زبانی هستند. ) از انواع morph ها می توان s، en, . . . برای جمع بستن را نام برد . زمانی که عبارت توزیع تکمیلی برای morph استفاده می شود به این معنا است که تمام morph های یک morphem دارای عملکرد و معنای یکسان هستند ( مثال:برای جمع بستن به کار می روند و یا . . . ) اما تعمیم پذیر نیستند به بیان دیگر نمیتوان در زمانی واحد از s و en برای جمع بستن یک کلمه استفاده کرد .
... [مشاهده متن کامل]
مثال book s اما book en به کار برده نمیشود .
توضیح بیشتر : ( morph ها کوچک ترین واحد زبانی هستند. ) از انواع morph ها می توان s، en, . . . برای جمع بستن را نام برد . زمانی که عبارت توزیع تکمیلی برای morph استفاده می شود به این معنا است که تمام morph های یک morphem دارای عملکرد و معنای یکسان هستند ( مثال:برای جمع بستن به کار می روند و یا . . . ) اما تعمیم پذیر نیستند به بیان دیگر نمیتوان در زمانی واحد از s و en برای جمع بستن یک کلمه استفاده کرد .
... [مشاهده متن کامل]
مثال book s اما book en به کار برده نمیشود .
complementary distribution ( زبانشناسی )
واژه مصوب: توزیع تکمیلی
تعریف: وقوع واحدهای زبانی در بافت های کاملاً مجزا
واژه مصوب: توزیع تکمیلی
تعریف: وقوع واحدهای زبانی در بافت های کاملاً مجزا