🔸 یک اصطلاح در دانش زبان شناسی ( morphology ) است و به بنی از یک واژه گفته می شود که به تنهایی نمی تواند به عنوان یک واژه مستقل و آزاد در جمله ظاهر شود و برای تشکیل واژه، باید حتماً به وندها ( پیشوندها و پسوندها ) متصل شود. در مقابل، free stem ( بن آزاد ) واژه ای است که به تنهایی معنا دارد و می تواند بدون هیچ وندی در جمله به کار رود. شناخت این نوع بن ها برای تحلیل ساختار واژگان و درک بهتر ریشه کلمات در زبان هایی مانند انگلیسی، فرانسوی و لاتین بسیار مهم است.
... [مشاهده متن کامل]
🔸 مثال ها:
"In the word 'incredible', after removing the prefix 'in - ', the remaining part 'cred' is a bound stem, as it cannot stand alone as a word in modern English. "
در واژه incredible، پس از حذف پیشوند in - ، بخش باقی مانده cred یک بن وابسته است، زیرا نمی تواند در انگلیسی امروزی به تنهایی به عنوان یک واژه ظاهر شود.
"The bound stem 'viv' ( meaning life ) appears in words like 'vivid', 'revive', and 'survive'. "
بن وابسته viv ( به معنی زندگی ) در واژه هایی مانند vivid, revive و survive ظاهر می شود.
... [مشاهده متن کامل]
🔸 مثال ها:
در واژه incredible، پس از حذف پیشوند in - ، بخش باقی مانده cred یک بن وابسته است، زیرا نمی تواند در انگلیسی امروزی به تنهایی به عنوان یک واژه ظاهر شود.
بن وابسته viv ( به معنی زندگی ) در واژه هایی مانند vivid, revive و survive ظاهر می شود.
## bound stem ( ریشهٔ مقید ) چیست؟
در زبان شناسی ( به ویژه در صرف و واژه سازی ) ، **ریشهٔ مقید** ( bound stem ) بخشی از یک کلمه است که **معنای واژگانی اصلی** را حمل می کند اما **نمی تواند به تنهایی به عنوان یک واژهٔ مستقل در زبان ظاهر شود**. برخلاف ریشهٔ آزاد ( free stem ) که خودش یک کلمهٔ کامل است ( مثل *friend* در *friendly* ) ، ریشهٔ مقید همیشه باید همراه با یک وند ( پیشوند یا پسوند ) یا ریشهٔ دیگر بیاید تا کلمه ای قابل قبول بسازد.
... [مشاهده متن کامل]
### مثال های معروف در انگلیسی:
- **ceive** در *receive, perceive, conceive, deceive*
( به تنهایی در انگلیسی وجود ندارد، اما معنای �گرفتن� را از لاتین حمل می کند )
- **mit** در *submit, permit, commit, transmit*
( به تنهایی معنا ندارد، اما از لاتین به معنای �فرستادن� می آید )
- **duce** در *reduce, produce, deduce, introduce*
( به تنهایی کلمه نیست، ولی ریشهٔ لاتین به معنای �راندن� دارد )
- **sist** در *resist, insist, consist, persist*
( به تنهایی مستقل نیست )
### در فارسی ( نمونه )
در فارسی معاصر ریشه های مقید کمتری دارند، اما در واژه های مرکب و مشتق می توان نمونه یافت. مثلاً:
- **�آز�** در *آزرده، آزردن* – هرچند در فارسی امروز �آز� به تنهایی به کار نمی رود ( در قدیم به معنای �آزار� بوده است ) . این یک ریشهٔ مقید محسوب می شود.
### تفاوت با وند ( affix )
- ریشهٔ مقید **معنای اصلی** ( واژگانی ) دارد ( مثل *ceive* = گرفتن ) .
- وند ( پیشوند/پسوند ) **معنای دستوری یا اشتقاقی** دارد ( مثل *re‑* = دوباره، *‑er* = کننده ) .
### جمع بندی
**ریشهٔ مقید** بخشی از کلمه است که محتوای معنایی اصلی را دارد اما نمی تواند به تنهایی بایستد. در انگلیسی بسیاری از ریشه های لاتین و یونانی از این نوع هستند. شناخت ریشه های مقید برای تجزیه و تحلیل واژگان و فهم بهتر ساختار کلمات بسیار مفید است.
در زبان شناسی ( به ویژه در صرف و واژه سازی ) ، **ریشهٔ مقید** ( bound stem ) بخشی از یک کلمه است که **معنای واژگانی اصلی** را حمل می کند اما **نمی تواند به تنهایی به عنوان یک واژهٔ مستقل در زبان ظاهر شود**. برخلاف ریشهٔ آزاد ( free stem ) که خودش یک کلمهٔ کامل است ( مثل *friend* در *friendly* ) ، ریشهٔ مقید همیشه باید همراه با یک وند ( پیشوند یا پسوند ) یا ریشهٔ دیگر بیاید تا کلمه ای قابل قبول بسازد.
... [مشاهده متن کامل]
### مثال های معروف در انگلیسی:
- **ceive** در *receive, perceive, conceive, deceive*
( به تنهایی در انگلیسی وجود ندارد، اما معنای �گرفتن� را از لاتین حمل می کند )
- **mit** در *submit, permit, commit, transmit*
( به تنهایی معنا ندارد، اما از لاتین به معنای �فرستادن� می آید )
- **duce** در *reduce, produce, deduce, introduce*
( به تنهایی کلمه نیست، ولی ریشهٔ لاتین به معنای �راندن� دارد )
- **sist** در *resist, insist, consist, persist*
( به تنهایی مستقل نیست )
### در فارسی ( نمونه )
در فارسی معاصر ریشه های مقید کمتری دارند، اما در واژه های مرکب و مشتق می توان نمونه یافت. مثلاً:
- **�آز�** در *آزرده، آزردن* – هرچند در فارسی امروز �آز� به تنهایی به کار نمی رود ( در قدیم به معنای �آزار� بوده است ) . این یک ریشهٔ مقید محسوب می شود.
### تفاوت با وند ( affix )
- ریشهٔ مقید **معنای اصلی** ( واژگانی ) دارد ( مثل *ceive* = گرفتن ) .
- وند ( پیشوند/پسوند ) **معنای دستوری یا اشتقاقی** دارد ( مثل *re‑* = دوباره، *‑er* = کننده ) .
### جمع بندی
**ریشهٔ مقید** بخشی از کلمه است که محتوای معنایی اصلی را دارد اما نمی تواند به تنهایی بایستد. در انگلیسی بسیاری از ریشه های لاتین و یونانی از این نوع هستند. شناخت ریشه های مقید برای تجزیه و تحلیل واژگان و فهم بهتر ساختار کلمات بسیار مفید است.
ستاک وابسته