نشانگر های منطق برای پارسی سره
شما برای هرکدام از این سان(=حالت) ها،چه نشانگری که ریشه پارسی دارد را شایسته می دانید؟ یا آنکه چه گونه واژه سازی ای انجام می دهید که هم ساده باشد و هم این سان ها را پوشش می دهد؟
A بله،B بله:
A بله،B نَه:
A نَه،B بله
دست کم یکی از A یا B "بله" باشد:
تنها یکی از A و B "بله" باشد:
می دانیم که ما باید میانِ نشانگرِ "-->" در گزاره های اَگَری(شرطی) و نشانگر های بَرگُفتی(=نتیجه گیری) تمایز بگذاریم.شما از میان دسته ی زیر،برای هر کدام چه کاربردی می گذارید؟
"پس،آنگاه،بنابراین،سپس،سرانجام،در پیامد"
با سپاس فراوان!(نیاز نیست به همه بخش ها پاسخ دهید)
١ پاسخ
پاسخ هوش مصنوعی:
درود و سپاس از پرسشِ سنجیدهی شما. پاسخ را به دو بخشِ خواستهشده، ولی فشرده، تقدیم میکنم:
۱. نشانگرهای پارسی برای آن سانها (حالتهای منطقی)
برای پوششِ این حالتها با واژگانی ساده و پارسی، بهترین راه، کاربردِ همین عبارتهای خودِ شماست، اما اگر خواهانِ یک دستهبندیِ نشانگری هستید:
· A بله، B بله ← نشانگر «هَر دو» (همچون: هر دو درستاند)
· A بله، B نَه ← «تنها الف» (یا «الف آری، باء نِه»)
· A نَه، B بله ← «تنها باء»
· دستکم یکی از A یا B «بله» باشد ← همان «دستکم یکِ» (که خودتان بهکار بردید، کاملاً پارسی و رساست)
· تنها یکی از A و B «بله» باشد ← «یِک و بس» یا «درستیک» (بهمعنایِ دقیقاً یکی)
پیشنهادِ واژهسازیِ سادهتر: میتوانید این پنج حالت را بهترتیب «همآری» (هردو)، «الفآری»، «باءآری»، «کمآری» (دستکم یکی) و «یگانهآری» (تنها یکی) بنامید؛ هرچند برای پرهیز از پیچیدگی، همان عبارتهای نخست روانتر است.
---
۲. تمایزِ نشانگرِ شرطی (-->) و نشانگرِ برگُفتی (نتیجهگیری)
در میان گزینههای شما، کاربردِ پیشنهادی من چنین است:
· «آنگاه» و «در پیامد» 👈 ویژهی نشانگرِ شرطی (-->) هستند.
(مثال: اگر باران ببارد، آنگاه زمین خیس میشود / اگر پ درس بخواند، در پیامد نمره میگیرد)
· «پس» و «بنابراین» 👈 ویژهی نشانگرِ برگُفتی (نتیجهگیری از مقدماتِ مسلّم) هستند.
(مثال: همهی انسانها میمیرند و سقراط انسان است؛ پس سقراط میمیرد)
· «سپس» و «سرانجام» 👈 این دو را برای منطقِ گزارهای بهکار نبرید؛ زیرا نشانگرِ ترتیبِ زمانی هستند، نه پیوندِ علّی یا استنتاجی.
اگر تنها به یکی نیاز داشتید، همان تمایزِ کلیدی را بهخاطر بسپارید: «آنگاه» و «در پیامد» برای اگر-آنگاههای شرطی، و «پس» برای نتیجهگیریِ یقینی از دادهها. پیروز باشید.