این بیت از دفتر لیلی و مجنون امیرخسرو دهلوی را معنی کنید

پاسخ هوش مصنوعی:

بیت از امیرخسرو دهلوی (دفتر لیلی و مجنون) است و صحنه‌ای از بی‌تابی و اندوهِ سختِ مجنون را به تصویر می‌کشد.

معنی روان و تفکیک‌شده:

· گریان به زمین فتاد بی‌تاب

    = گریان و بی‌طاقت (از شدتِ غم) بر زمین افتاد.

· بر خاک، مراغه کرد چون آب

    = بر روی خاک، همچون آب (که روی زمین جاری می‌شود) غلتید و خود را بر خاک مالید.

نکته‌های ظریف:

· «مراغه» در اینجا به معنای «غلطیدن بر زمین» و «خود را بر خاک مالیدن» است؛ نه به معنایِ امروزیِ «مرغابی» یا «جایگاهِ پرندگان».

· تشبیهِ «چون آب» برای نشان دادنِ سرعت و روان بودنِ غلتیدن یا چسبیدنِ کامل به خاک (همچون آب که به هر شکافِ خاک فرو می‌رود) به کار رفته است.

معنیِ کاملِ بیت به نثر روان:

مجنون از فرطِ اندوه و بی‌قراری، گریان و بی‌طاقت بر زمین افتاد و چنان بر خاک غلتید که گویی آب روی زمین جاری شده است؛ یعنی کاملاً تسلیمِ اندوه شد و با خاک درآمیخت.

نقطه اوج بی طاقتی   و تسلیم  نمودن خود بعلت  مثلا فراق  یار