مخزن‌الاسرار نظامی بیشتر چه ماهیتی دارد؟

ماسوی آیینهٔ آن رو شدند
مظهر آن طلعت دلجو شدند
پس جمال خویش در آیینه دید
روی زیبا دید و عشق آمد پدید
مدتی آن عشق بی نام و نشان
بُد معلق در فضای بیکران
دلنشین خویش مأوایی نداشت
تا درو منزل کند جایی نداشت
بهر منزل بی‌قراری ساز کرد
طالبان خویش را آواز کرد
چون‌که یکسر طالبان را جمع ساخت
جمله را پروانه، خود را شمع ساخت
جلوه‌ای کرد از یمین و از یسار
دوزخی و جنتی کرد آشکار
جنتی خاطرنواز و دل‌فروز
دوزخی دشمن‌گداز و غیرسوز/ عشق در قصاید عمان سامانی

واژگان طاغوت، تئوس، زئوس: بطور عمده ما از زمان قاجاریه، با مقوله غربزدگی مواجه شدیم و جامعه ما مواجه شد با رسوخ یک سلسله افکاری که به شکل سوغات از غرب آمده است. بسیاری از رجال سیاسی و فکری ما که مدتی را در غرب گذرانده و تحصیل میکردند، وقتی که به ایران بازمیگشتند، ارمغانشان بعنوان تحفه، اندیشه غربی و فکر غربی بوده است، و بعد چون یک چنین اندیشه و فکری، با اندیشه اسلامی ملتمان مغایر بود، لذا از تضاد میان این دو، پدیده جدیدی مطرح شد که نه فرهنگ غرب واقعی بود و نه آنچه که خود ما قبلاً داشتیم. یک چیز نامأنوس و بی سابقه‌ای که اصطلاحاً به آن غربزدگی میگوئیم. مرحوم مطهری از جمله مسائلی که زیاد با آن درگیر بود همین مسئله غربزدگی بود. برخی از افرادی که در این رشته زیاد کار کرده اند و نظراتشان (بدون اینکه آنان را در همه حرفها و اظهارنظرهاشان، معصوم و مصیب بدانیم) مغتنم است اساساً جوهر ادیان الهی را مبارزه با غرب زدگی و پیش از آن مبارزه با یونانی گری و یونان زدگی میدانند. جناب دکتر فردید که از پیش کسوتان مبارزه با غرب‌زدگی است و ابداع اصطلاح غربزدگی هم از ایشان می‌باشد، در تقسیم‌بندی‌ خاص و قابل مطالعه‌ای که در این زمینه دارند، بر این عقیده اند که لااقل برخی از واژه‌های بکار رفته در قرآن، مثلاً طاغوت، که قرآن، سرستیز با مصادیق خارجی آنها داشته و در مقام طرد و حذفشان از حوزه اندیشه و احساس و ایمان و گفتار و کردار مؤمنین است، در اصل واژه‌های یونانی‌ای بوده اند که به لباس عربی درآمده اند و اساساً اسلام آنجا که (لا اله) را مطرح میکند مقصودش نفی یونانیت و زدودن مصادیق و مظاهر یونان‌زدگی است. (همچنانکه پیش تر نیز اشاره کردیم این نقل قول، به معنای توافق مطلق نگارنده با اظهارنظرها و دیدگاههای ایشان خصوصاً در رابطه با مسائل و معارف اعتقادی اسلامی نیست) فی المثل ایشان، در مورد واژه طاغوت که میدانیم قرآن، تحقق توحید و استقرار حاکمیت الله‌تعالی را در نفی و نابودی حاکمیت طاغوت و فرهنگ طاغوتی جستجو میکند. وَ مَن یَکفُر بِالطاغُوتِ وَ یُؤمِن بِاللهِ فَقَدِ استَمسَکَ بِالعُروَۀِ الوُثقی، و یا در جای دیگر میفرماید: که حرف اصل و اساسی همه انبیاء الهی، مشترکاً این بوده که: اَنِ اعبُدُواللهَ وَ اجتَنِبُوا الطّاغُوتَ، عقیده دارند که طاغوت، اسم جامد و (نه مشتق) بوده و در اصل همان تئوس لاتینی و زئوس یونانی خدای خدایان شرک یونان است که در انتقالش به زبان عربی، طاغوت شده است و بنابراین، در شعار کوبنده و قاطع (لا اِلهَ) قرآن، نفی الهی و ارباب انواع شرک یونانی نهفته است. بدین ترتیب می‌بینید که مسئله خیلی عمیق‌تر از اینهاست که ما فکر میکنیم. از دیدگاه ایشان، آخرالزمان وعده داده شده و از فتنه‌های آن برحذر داشته شده در روایات، دیری است که با پیدایش رنسانس و شیوع تفکر اومانیستی در آن سامان، و در شرق با ورود و رسوخ غربزدگی به ممالک اسلامی و حاکمیت یافتن آن بر ارکان سیاست و اقتصاد و فرهنگ شرق آغاز شده است. و امید آن است و از قرائن نیز چنین برمی آید که با طلوع آفتاب جهانگیر انقلاب ما در ایران، دورۀ اومانیسم به پایان خود نزدیک شده و عصر تئیسم پذیرش حاکمیت مطلقه الهی آغاز شده است. انشاءالله.

میرزا نورالله بن میرزا عبدﷲ بن عبدالوهاب چهارمحالی ملقب به تاج الشعراء و متخلص به عَمان از شعرای پرآوازهٔ آیینی در نیمهٔ دوم سدهٔ ۱۳ و اوایل سدهٔ ۱۴ هجری است که در سال ۱۲۵۸ ه‍.ق در سامان به دنیا آمد و در سال ۱۳۲۲ ه. قمری در ۶۴ سالگی در زادگاهش درگذشت. نیاکان عمان سامانی همه از دری‌سرایان، پارسی‌گویان و آذری‌سرایان عصر خود بوده‌اند.
ای که جز انکارت اندر کار صاحبکار نیست
گر، به چشم عقل بینی هرگزت انکار نیست
گاه میگویی به مجلس دل چرا، بی درد، نی
گاه میگویی به گلشن گل چرا، بی خار نیست
با فضولی ها که این جبر است یا آن اختیار
یا که این زشت است یا آن جبر ما را کار نیست
صورت صرفیم و با نقاشمان نبود نزاع
دستی محضیم و با استادمان پیکار نیست
رشته را، باری کشش شرط است گر خوش بنگری
چیست اندر سبحه زاهد که در زنار نیست؟
راه را، باری کشش شرط است گر خوش بنگری
چیست اندر برنس راهب که در دستار نیست
از خیانتها که آمد وز جنایتها که رفت
آزمودستیم چیزی بدتر از آزار نیست
باری ار، باری کشی سنجیده ام من بارها
روبکش رطل گران کز این سبک تر، بار نیست

آن را که به سر شور و به دل کیفیتی نیست
گر هست هزارش هنر، انسانیتی نیست
آن لب که تر، از باده نشد هیزم خشک است
آتش بزنیدش که در او خاصیتی نیست
دل جمله مسخر شده عشق شد ای عقل
زین ملک برون رو که در آن تمشیتی نیست
جز عشق میاموز به اطفال طریقت
بس تجربه کردم به از این تربیتی نیست
مشکن قدح اهل دل ای شیخ ریایی
در مذهب ما بدتر از این معصیتی نیست
فرخنده عروس است نکو گفته عَمان 
کز زیور همسایه بدو عاریتی نیست/ عَمان سامانی.‌

حروف ویژهٔ پشتو و طرز تقریبی تلفظ. 
ځ مثل ts
څ مثل dz
ډ مثل دِ با تلفظ برگشتی
ټ مثل تِ با تلفظ برگشتی
ړ مثل رِ با تلفظ برگشتی
ږ  صدای خاص، نزدیک به g + zh
ښ صدای خاص، نزدیک به kh اما متفاوت
ڼ مثل نِ با تلفظ برگشتی
تفاوت کلی با فارسی
فارسی این حروف را ندارد: ځ څ ډ ټ ړ ږ ښ ڼ/ و در پشتو برای نشان‌دادن صداهایی که در فارسی نداریم، از این حروف استفاده میکند. بنابراین اگر فارسی‌زبان بخواهد پشتو بخواند، باید روی صداهای برگشتی و ts / dz بیشتر تمرین کند. یک نکتهٔ ساده برای تلفظ برگشتی. در صداهای ټ، ډ، ړ، ڼ/ نوک زبان به جای اینکه به دندان‌های بالا بخورد، کمی عقب‌تر و به سمت سقف سخت دهان میرود. به همین دلیل به آنها میگویند رتروفلکس یا برگشتی.
چند مثال خیلی ساده
ټول  تلفظ: tol یعنی همه  
ډوډۍ تلفظ: doday یعنی نان
ځوان تلفظ: dzwan یعنی جوان
څوک تلفظ: tsok یعنی چه کسی
ښونځی تلفظ: khwondzai یعنی نزدیک
ګل تلفظ: gul یعنی گل
یک جمع‌بندی کوتاه: پشتو و فارسی از یک خط مشابه استفاده میکنند. پشتو حروف اضافه دارد برای صداهایی که فارسی ندارد. مهم‌ترین صداهای ویژهٔ پشتو:
ts = څ
dz = ځ
retroflex = ټ ډ ړ ڼ
ښ / ږ / ګ هم صداهای ویژه‌اند

گزینه ب صحیح است

درود بر شما

بیشتر  حاوی  مطالب ارزنده اخلاقی است

پاسخ درست: ب) اخلاقی است.

مخزن‌الاسرار نخستین منظومه از «خمسه» یا «پنج‌گنج»ِ نظامی گنجوی است و ماهیتی تعلیمی و اخلاقی دارد. این اثر شامل حکایت‌ها و اندرزهایی دربارهٔ اخلاق، عرفان، عدالت، زهد، انسان‌دوستی و مسائل تربیتی است.

بنابراین در میان گزینه‌های داده‌شده، اخلاقی نزدیک‌ترین و درست‌ترین پاسخ است.

✅ گزینهٔ ب) اخلاقی.

گزینه ب) اخلاقی

گزینه ب - اخلاقی  درست است  مهربان