خار عشقت نه چنان پای نشاط آبله کرد که سر سبزه و پروای گلستان بودم

این بیت از سعدی از زبان عاشقی است که می‌گوید:

خارِ عشقت نه چنان پایِ نشاط آبله کرد
که سرِ سبزه و پروایِ گلستان بودم

معنی واژه‌ها

• خار عشقت: رنج و سختیِ عشق تو
• پای نشاط آبله کرد: پای شوق و شادی را زخمی و تاول‌زده کرد
• سرِ سبزه: هوسِ گردش در سبزه و طبیعت
• پروای گلستان: میل و توجه به باغ و گلستان

تفسیر بیت

سعدی می‌گوید: رنج عشق تو آن‌قدر مرا آزرده و خسته نکرده که هنوز بتوانم به شادی‌های معمول دنیا، مثل گردش در سبزه‌زار و گلستان، دل ببندم.

یا به بیان روان‌تر: درد عشق تو چنان وجودم را فراگرفته که دیگر حوصله و توجهی به زیبایی‌ها و تفریح‌های عادی دنیا ندارم.

در این بیت، «خار» در برابر «گلستان» آمده است:

• خار = رنج عشق
• گلستان = خوشی‌ها و زیبایی‌های دنیوی

و شاعر می‌گوید کسی که گرفتار عشق حقیقی شد، دیگر دل‌مشغول لذت‌های سطحی نیست.