به خواری در پی ات سعدی چو گرد افتاده می گوید پسندی بر دلم گردی که بر دامانت نپسندم

میگه من حتی نمی‌پسندم که گرد و خاک راه بر دامان تو بشینه اما تو چرا دلت میاد و قبول میکنی که درد و ناراحتی چون غباری بر دل من بشینه 

این بیت از سعدی بسیار ظریف و عاشقانه است:

به خواری در پی‌ات سعدی چو گرد افتاده می‌گوید
پسندی بر دلم گردی که بر دامانت نپسندم

معنی واژه‌ها

• به خواری: با ذلت و فروتنی
• چو گرد افتاده: مانند غبار و خاکِ ناچیز در پی کسی افتادن
• پسندی: آیا می‌پسندی؟
• بر دلم گردی: غبار و کدورتی بر دل من بنشیند
• بر دامانت نپسندم: که من همان را برای دامان پاک تو نپسندم

معنی روان بیت

سعدی می‌گوید: من با نهایت فروتنی و حقارت، مثل غباری در پی تو افتاده‌ام؛ اما با این حال، آن‌قدر دوستت دارم که حتی رنج و غباری را که برای دامان تو خوشایند نیست، برای دل خودم هم روا نمی‌دانم.

مفهوم عمیق‌تر

در اینجا عاشق به مرحله‌ای از عشق رسیده که:

• خود را کاملاً کوچک و بی‌ارزش در برابر معشوق می‌بیند («چو گرد»)
• اما محبتش خالص و بی‌چشمداشت است
• دلِ عاشق آیینهٔ حرمت معشوق شده؛ یعنی هرچه برای معشوق ناپسند است، عاشق برای خودش هم نمی‌خواهد.

در واقع سعدی می‌گوید: «من آن‌قدر با تو یکی شده‌ام که حرمت تو را حرمت دل خود می‌دانم.»