انسان شناسی و سرنوشت انسان

سلام و درودی خالصانه و برخاسته از عمق وجودم به حضور استاد بزرگوار و فرهیخته جناب آقامهدی کشاورز عزیزم، بله آفرین، خدا در هر دینی هزار اسم عرفی دارد که به هر زبانی گفته شود بقول مولوی: ما درون را بنگریم و حال را، اما الان دقیقاً همان حکایت فیل در تاریکی هست که هر عزیزی با دیدگاهی متفاوت، ولی به حقیقتی مشترک اشاره میکند، بنده هم تفاوتی میان درود و سلام از نظر نام خدا بودن نمیدانم و از جایی که احترام به نظرات دیگر هموطنانم را در اولویت میدانم، و مورد پسندم نیست بحث و جدل بی مورد بکنم، اگر دوست عزیزی فقط واژه سلام را قبول داشته باشد، این نظر برایم قابل قبول و احترام است، نفس کشیدن در میان هموطنان فرهیخته و مهربان ایران عزیز را موهبتی الهی میدانم و وظیفه خودم میدانم در مقابل، با ادب و احترام، سلام و درود را یکجا استفاده کنم تا برایم عادت بشود. واژه درود و سلام و الله گرچه هر سه بار معنایی (بنام خدا) را دارد، لیکن سلام بار معنایی متفاوتی هم یدک میکشد که در دیگر نامهای خدا نیست و آن معنای سلامتی و ایمنی و سازش هست. صبور، غفور، لطیف، جمیل، رازق، و غیره... به اوصاف خدا اشاره میکند ولی معنای سلامتی را ندارد. سلام حاوی مفهوم عمیقی است که علاوه بر (بنام خدا)، علاوه بر (آرزوی سلامتی برای مخاطب)، به شخص مقابل اعلام میکنیم که از طرف من ایمن هستی، آیا من هم از تو ایمن هستم؟ از قدیم مرسوم بوده، بعد کف دست خود را به یکدیگر نشان میدادند که: ببین خنجری چیزی در دستم نیست، بعد با دست دادن، در واقع پیمان میبستند، و در نوعی دیگر بیعت میکردند، چون این دست دادن چند حالت مختلف داشته، که فقط به دو نمونه اشاره میکنم، مثلاً در مقابل حاکم ابتدا زانو میزده و یا به حالت تعظیم، در حالی که کف دست به طرف بالاست، دست خود را دراز میکرده، حاکم در حالی که کف دستش بطرف پایین بوده، با او دست میداده، در اینجا دست حاکم در بالا و دست محکوم یا مخدوم در زیر قرار میگرفت تا برتری مشخص گردد، و بیعت در اسلام نیز طبق همین حالت صورت میگیرد. اما دو نفر هم سطح و هم درجه، بصورت معمول فعلی موازی و برابر دست میدادند که پیمان دوستی، همکاری، همسایگی و رفاقت بوده، یعنی وقتی دو نفر ناشناس به یکدیگر میرسیدند و از یکدیگر احساس خطر میکردند، ابتدا یکی از این دو نفر واژه سلام را بکار میبرد، یعنی آیا از طرف تو ایمن هستم؟ طرف مقابل دو حالت داشت، یا پاسخ نمیداد، که تلاش میکردند با گفتگو به نتیجه برسند، در پایان گفتگو باز میگفت سلام، این کار تا جایی ادامه پیدا میکرد که یا به جنگ کشیده میشد، و یا در نهایت طرف مقابل رضایت میداد و پاسخ سلام را میداد. بلافاصله نفر اول دست خود را دراز میکرد تا پیمان بگیرد (مصافحه) یا اگر حاکم و والی هست بیعت کند تا در امان بماند. مثلاً بعضی افراد در تاریخ هنگام ورود یاالله میگفتند که هنوزم این عادت هست، معنیش بنام خدا هست و نه چیز دیگری. پاسخ دادن نیز واجب نیست. اما اگر واژه سلام را بکار ببرد، یعنی از طرف من ایمن هستید، پس مخاطبین لازم هست که این سلام را یا بهتر و کاملتر، و یا نهایتاً در همان شکل پاسخ بدهند. حتماً دقت فرموده اید که، وقتی کسی وارد میشود و یاالله میگوید، نهایتاً اگر بزرگتر باشد جلوی پایش بلند میشوند ولی واجب نیست کسی یاالله بگوید. ولی اگر کسی سلام کرد حتماً جواب سلامش واجب و موکد است، چرا؟ تاکید برای چیست؟ چون آن شخص ضمن اینکه آرزوی سلامتی کرده و نام خدا را برده، گفته از طرف من ایمن و سلامت هستید، آیا شما هم مرا در سلم و سلامتی دارید؟ بخاطر همین چندصد حدیث تاکید دارد که سلام را ترویج کنید چون شیطان از سلام فراری میشود. در مواعظ دینی هر کجا که تشویق به اتحاد و دوستی و صلح شده، سلام و دست دادن را هم بسیار سفارش کرده، چون کینه ها را میبرد و بعنوان تبرک این متن را با حدیثی از امام پنجم علیه‌السلام تمام میکنم: هر که به برادر خود برخورد کند، باید به او سلام کند و با او دست دهد، زیرا خدای عز و جل فرشته‌ها را بدان گرامی داشته است؛ شما هم کار فرشته‌ها را بکنید. کافی جلد دوم.در پناه خدا سربلند و مانا باشید🙏🌹🌻

درود به شما

منظور و خواسته‌ی من از نوشته‌‌‌ی پایین این بود تا هنگامی که انسان زندانی قفس تن باشد و نخواهد که نگاهش را از این کرانمندی و محدودیت که [به‌‌ناگزیر ویژگی این جهان خاکی و حس‌های پنجگانه است] رهایی دهد، تا زمانی که نخواهد هتا کمی از آلایش و آمیختگی با ماده رها شود و همچنان خود را یک  باشنده‌ی صرفا مادی و تافته‌ای جدابافته از بنیاد آفرینش  ببیند پس  چه بخواهد چه نخواهد چیزی  جلوتر از دماغش را نخواهد دید؛ درین حالت اگر ناگهان در مغزش جرقه‌ای از نگرش به جاودانگی زده شود چون جاودانگی را فراتر از ماده‌گرایی [که سالها درگیر آن بوده و همه دانش و آموزش و اندیشه‌اش پیرامون آن می‌چرخیده] می‌یابد پس برایش چیزی همچو یک فضا و اسپاش سیاه و ناشناخته بلکه ترسناک خواهد بود، در آنجا فرش قرمزی برای خودش  ‌گمان‌برنده نیست، خود  را در آنجا گردوغباری چرخان و سرگردان  برای همیشه خواهد پنداشت.

آیا  آرمان آفرینش خداوندی این بوده؟

اگر اینگونه باشد که با یک آفریدگار بیدادگر و ستم‌پیشه یا بی‌بندوبار روبرو هستیم که دلبخواه بازیچه‌‌ای آفریده‌ست و سپس با سررفتن حوصله‌اش چون نمی‌داند با این تخم دو زرده چه کند پس در کویر دستساز تاریکی و تنهایی و ناآگاهی و گنگی با نام  ابدیت[که شاید جدا از خود خدا هم است] جاودانه‌وار رهایش خواهد کرد!

نه! خدا چنین خطری برای ما نیست.

 او دادگر و  مهرپیشه و سامانمند است،  ابدیت  و بیکرانگی هم همان هستیِ  خودش  است نه‌چیزی جدا از او ؛

من فراتر می‌روم ما همکنون هم در ابدیت و بیکرانگیِ خداوند شناوریم ولی همینک با ابزار حسهای پنجگانه و وابسته به انرژی قند، دریافتی از این بیکرانگی نداریم، نمی‌توانیم داشته باشیم.

همه چیز را در پیوند با انرژی قند و سازندگی با پروتئین یافته‌ایم، دریافتگرهای بنیادیمان کور شده‌اند، دوربین‌های رو به آسمانمان خاک گرفته‌ و ناکارآمد شده‌اند؛

 ما کرخت شده‌ایم، همان ماهیی هستیم  که چون از اول در آب بوده   بساوایی و لمسی از آب ندارد هتا سرد و گرم شدن و جریان تند و کند آب هم هوشیارش نمی‌کند! ما هم همینگونه‌ایم.

تا نبرده‌اندمان، شایسته است که کمی چشم‌وگوشمان را بازتر کنیم  کمی تمرین کنیم، افق نگاهمان را به دوردست‌ها بیفکنیم آنگاه خود را در  همان دوردست‌ها هم می‌یابیم.

به هر روی این جهان برای ما فرصتی‌ست برای تمرین بال گشودن و کنده شدن از زمین، از تن خاکی، از ماده، از ...

همچو  نور خواهیم شد با همان سرعت نور،  زمان و مکان برایمان هیچ و صفر خواهد شد و اصلا [جایی] که زمان و مکان نباشد  پس سرعت هم بی‌معناست، در هر لحظه و دم همه‌جا خواهیم بود و از هر چیز دانا و آگاه خواهیم شد و همه‌چیز را درخواهیم یافت، این است لذت شناخت‌ناپذیر و ناگفتنیِ بودن در بیکرانگی یا خودِ بیکرانه بودن.

باز هم گفتم [جا] چون که خودم هم گرفتار ماده‌ام

چگونه باید گفت؟ 

در خدا بودن، در ابردریا محو شدن، خودِ دریا شدن، بیکرانه شدن، جایی که جا نیست!

تاریکی و سیاهی، هستیِ بیرونی ندارد تنها زاییده چشم ناتوان و  اندیشه‌ی ناآگاه است، آن‌هم از برای ناآگاهی و ناتوانی خودش.

اینجا[به‌جای واژه‌ی《جا》واژه‌ی بهتری ندارم] فقط روشنی است و آگاهی و دانایی و دریافت راستی و درستی  و خوشی و لذت و آن چیز که تا نرویم ندانیم.

شنیدن کی بود مانند دیدن

باید بال بگشاییم به بیکرانگی آنگاه قفس زمان و مکان خواهد شکست.

به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست

عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست

به غنیمت شِمُر ای دوست دم عیسی صبح

 تا دل مرده اگر زنده کنی کین دم از اوست

به حلاوت بخورم زهر که شاهد ساقیست 

به ارادت ببرم درد که درمان هم از اوست

غم‌وشادی بر عارف چه تفاوت دارد؟

ساقیا باده بده   شادی آن کین غم از اوست

سعدیا گر بکَند سیل فنا خانه عمر

دل قوی دار که بنیاد بقا محکم از اوست

مگه میان انسان بودن با ابدیت و جاودانگی، ناسازگاری یا دوگانگی هست؟ 

مگه ابدیت کجاست؟ جاودانگی چجوریه؟ 

همین که انسان شیفته و آرزومند زندگیه  یعنی که همچو ماهی در رودخانه روان جاودانگی شناوره حالا می‌خواد درکی از اون آب زندگی‌بخش داشته باشه یا نداشته باشه ولی چالش همین‌جاست که بتونیم  اون آب جانبخش  رو حس کنیم خودمون رو بخشی از اون ببینیم نه جدا از اون.

درسته که همکنون در قفس تن گرفتاریم ولی همین قفس هم هرآینه چیزی جدا از  بیکرانِگی خداوند نیست .

گرچه انسان از برای این قفس خاکی و زیبا که بینش‌‌اش رو بسیار محدود کرده، یه نگاه جداگانگی و استقلال به خودش داره بنابراین  خودش رو محور آفرینش  می‌بینه  ‌پس همچو  ‌لکه‌ی نفت سیاه روی دریا می‌افته و نمی‌تونه درآمیخته با بیکرانگی دریا  بشه ولی اگر رهرو راه بشه و کمی پنجره قفس رو بتونه باز کنه فقط یه کمی بوی بیکرانگی به بینی‌ش برسه می‌فهمه که نه‌بابا اصلا خودش چیزی نیست خسی در بیابان میقات بوده، یه چکه‌ی ناچیز در برابر اَبَردریای  هستی بیش نبوده و نیست، اینک  نخستین گام رو برداشته برای اینکه بتونه از تاریکی خاکی تن کنده بشه و با شفافیتی آبی بچکد در ابردریا  و محو شود در ابدیت و جاودانگی.

خودشناسی=خودنبینی! معنای راستین انسانیت و مردمی بودن .