مرجع ضمیر این در بیت آغازین شاهنامه فردوسی

در این بیت، ضمیر این دقیقاً به خداوند جان و خرد برمی‌گردد.

یعنی شاعر می‌گوید:

این برداشت هم در شرح‌های معتبر شاهنامه مثل تصحیح دکتر خالقی‌مطلق و هم در فرهنگ اساطیر و ادبیات ایران تأیید شده؛ آن‌ها هم این را اشاره به ذات خداوند دانسته‌اند، نه چیز دیگر.

درود برمیگرده به نام خداوند که اندیشه  برای فراتر رفتن از این نام محدود میشود و فرو میماندو بالاجبار در همین منزل صفت کردن و شکر گزاری میماند.

جان و خرد آدمی.

جان ، یعنی نورِ آگاه بخش خدا در دل.

خرد ، یعنی بالاترین و برترین شناخت آدمی از خدا در مغز . 

زمانی که آدمی این دو را در خود تجربه کند 

حالا به تعقل و تفکر می نشیند.

یعنی آدمی  در هسته و ذات وجودی خویش، چیزی جز ذات خود یا نور جان و خرد  نمی یابد . و آنرا در کل هستی ، در جریان می بیند . شعور هستی .‌

و در هستی ، این دو را برترین می یابد . 

اندیشه دیگر ورای این دو را نمی تواند در هستی پیدا کند . چون چیزی ورای این دو نیست . 

جان و خرد ، یعنی   عشق و خرد  

جان یا نور خدا ، همان عشق است .در دل .

برترین درجه و سطح خرد ؛ سکوت محض در پیشگاه نور جان است که خردِ مغز از طریق نفس ، سخن می گوید . 

عشق و خرد ، دو بال سیمرغ هستند که در نهایت این سیمرغ ( اگاهی / دانستگی ) را به شمس الحق می رسانند و دو بال سیمرغ   در نور و   تابش شمس می سوزد و در مدار شمس بچرخش در می آید تا جذب آن شود .