زبان فارسی ، شعر

این بیت از سعدی در غزل  دیوان اشعار او آمده است. معنای این بیت به این صورت است:

“همچون بلبل که تمام شب نغمه‌سرایی می‌کند، ما نیز تا طلوع خورشید ناله و فریاد می‌زدیم. اما وقتی خورشید طلوع کرد، مانند خفاش که از نور خورشید پنهان می‌شود، ما نیز پنهان شدیم.”

این بیت به نوعی به تلاش و کوشش شبانه‌روزی برای رسیدن به هدف اشاره دارد، اما وقتی هدف نزدیک می‌شود، به دلایلی از آن دوری می‌کنیم یا پنهان می‌شویم. 

مثل نثر مرتّب کنیم:

- شب همچو بلبل نعره زنان(بودیم ):

(وقتی در شب هجران یار بودیم  مثل بلبل ناله‌های عاشقانه و پر از ادّعا سرمی‌دادیم (چرا ادّعا؟ چون بعد که یار آمد، معلوم شد: آوازهای عاشقانه مان فقط جار زدن بوده، چون تاب نیاوردیم و دیدیم حتّی لیاقت دیدن رویش را هم نداریم.)

-تا (به محض این‌که)خورشید روی بنمود چو خفّاش نهان گردیدیم.

جور دیگر هم می‌شود:

-شب همچو بلبل تا خورشید(بدمد) نعره زنان (بودیم)،

-روی(که) بنمود، چو خفّاش نهان گردیدیم👇

و برای این شکل که خورشید را مخصوص جمله اوّل بدانیم این معنی هم هست:

آنقدر از ته دل فریاد کشیدیم که فریادمان تا آسمان بالا رفت و به خورشید رسید...

البته خوانش اوّل را می‌پسندم.

زیبایی اشعار شاعران زبردست این‌گونه است🌸

از فراقش  شب تا صبح مثل بلبل ناله‌های عاشقانه سر می‌دادیم

امّا وقتی روی چون خورشیدش را به ما نشان داد مثل خفّاشی که تحمّل روشنایی را ندارد گریختیم

(ادّعای عاشقی داشتیم امّا تحمّل و لیاقت وصل در ما نبود.)