اصل فتوای تحریم تنباکو از کیست؟
اصل فتوای تحریم تنباکوراز میرزا حسن آشتیانی است یا میرزای شیرازی؟
٥ پاسخ
درود 🌺
ضمناً در کتاب تنباکو و مشروطیت/ غلامعلی عباسی فردویی/ در بخش تحریم تنباکو/ که کتاب نسبتاً جامع و کاملی هست، مطالبی در این خصوص نوشته از جمله: موج استفتآت بسوی سامرا روان بود. صدها بلکه هزارها نامه و تلگراف به محضر میرزا ارسال شد. مفهوم همه یکی بود. از او میخواستند که تکلیف مردم را روشن کند. پیام مردم این بود: با وضعی که در بلاد اسلام در ارتباط با تنباکو پیش آمده فعلاً کشیدن قلیان چه صورت دارد؟ تکلیف مسلمانان چیست؟ مستدعی است که تکلیف مسلمانان را مشخص فرمایید.. پاسخ میزای شیرازی: بسم الله الرحمن الرحیم. الیوم استعمال تنباکو و توتون بای نحو کان فی حکم محاربه با امام زمان (عج) است. حرّره الاحقر محمد حسن الحسینی. این حکم در خانه کوچکی در شهر سامرا نوشته شد و ایران را در التهاب و انقلاب فرو برد.. شاه میخواست خطر را کم رنگ نشان داده و تهران را آرام و بی خطر جلوه دهد. از این رو او از دوشان تپه به جاجرود رفت تا در جنگل مصنوعی آنجا که خودش پدید آورده بود به خوشگذرانی و شکار کبک مشغول گردد... درباریان و در رأس آنان صدر اعظم، همراه با کمپانی (رژی) به توطئه پرداخته و با دادن پول برخی از روحانی نماها را اجیر کردند تا در میان مردم منتشر سازند این حکم جعلی است و از سوی ملک التجار جعل شده است، امین السلطان او را به قزوین تبعید کرد. بعضی نیز میگفتند این حکم از طرف خود میرزا حسن آشتیانی صادر شده. بعضی چون اعتماد السلطنه صدور حکم را از سوی سید جمال دانسته که به نظر میرزا رسانده و نظر او را جلب کرده است... / اگر مشغول تحقیق و پژوهش هستید تعجب نکنید، این امکان وجود دارد که عمدی یا سهوی، بعضی از این شایعات ضد و نقیض، در کتب دیگر به انحائ مختلف ثبت و ضبط شده باشد. سربلند باشید🙏
درود بر شما🙏
امیدوارم تندرست و سلامت باشید، و اما بعد، برای پذیرش هر مطلبی دو دلیل لازم هست، اول عقل آنرا بپذیرد و معقول باشد، دوم سندی قابل استناد وجود داشته باشد، از نظر عقلی مردود است، چون این سوال مطرح میشود که آیا تمام درباریان و حکومتیان، بدون تحقیق و به صرف شنیدن یک شایعه چنین واکنشی نشان دادند؟ حتی یکی وجود نداشت که استفسار کند چه بوده؟ اصلاً مگر میشود میرزای بزرگ، مرجع شیعیان جهان باشد و به این سادگی دروغی را به او ببندند و نفهمد؟ یا بفهمد و واکنشی انجام ندهد؟ صدها کتاب از صدها مورخ در این مورد نوشته شده و نقد و تجزیه و تحلیل و تایید کرده اند، الان اگر ناظم الاسلام کرمانی بگوید نبوده، وحی منزل آمده؟ نه، پذیرفتنی نیست، اینجا شخص ناظم الاسلام کرمانی زیر سوال میرود، درسته؟ یا نه؟ چون تحریم تنباکو علاوه بر حکم مذهبی که داشته، واقعه ای تاریخی محسوب میشود، نه تنها مردم کوچه و بازار، اعم از کسبه و بازاری و تاجر، بلکه تمام دربار، حتی اندرونی و حرمسرای داخل حکومت سلطنتی، که شامل چند هزار نفر میشده، همگی در مقابل این حکم اطاعت میکنند، پس در صحت این واقعه تاریخی بصورت عقلی شکی وجود ندارد، چون ما در باره مش حسن سبزی فروش حرف نمیزنیم، حرف در مورد مرجع یگانه شیعیان جهان هست که تمام شیعیان هند و ایران و پاکستان و عراق و سوریه و... مرید و مقلد ایشان بوده اند، پس راه دیگری وجود دارد، بهتر است ابتدا کمی در مورد ناظم الاسلام کرمانی تحقیق کنیم ببینیم ایشان کیست و چگونه فردی است، بنده در کتابخانه هایی که عضویت دارم بیش از صد نویسنده را با نام کرمانی زیر و رو کردم ولی هیچکدام نظام الاسلام نیست، در مورد نویسنده کتاب هر چه میدانید بفرمایید، و ممنون میشم اگر کتابهای دیگر این نویسنده را معرفی بفرمایید تا موضوع برای ما هم روشن بشود، از شما سپاسگزارم.
در کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان» نوشته ناظم الاسلام کرمانی، آمده که اصل فتوا از میرزا حسن آشتیانی بود؛ ولی او برای بالابردن اعتبار آن، فتوا را برای میرزای شیرازی فرستاد و در تلگراف خود نوشت که توتون و تنباکو برای انسان ضرر دارد.
درود
میرزای شیرازی معروف به میرزای بزرگ.
واقعه جالبی هست.
زمان ناصرالدین شاه قاجار ایران کشوری متکی به کشاورزی بود و میرزای شیرازی در عراق و در روستایی در سامره زندگی میکرد.
روس و انگلیس بازار ایران را قبضه و تسخیر کردند و به همه چیز بازا و تجارت تسلط پیدا کردند، اما میرزای بزرگ در یک سطر کوتاه (تنباکو حرام است) غوغایی به پا شد.
حتی در دربار و حرمسر ای شاه شکستن قلیان شروع شد و روس و انگلیس دستشان کوتاه شد و گفتند: تمام تلاشها و سرمایه گذاری های ما با کلی نقشه یک شبه فقط با نوشته کوتاهی سه کلمه ایی از پیرمردی در روستاهای سامرا نابود شد!
اعترافات روس و انگلیس جای تامل و تفکر دارد.
خدا وقتی خیر امتی را بخواهد، عاقل ترین آنان را بر آنان حاکم میکند.
تندرست و مانا باشید🙏
پاسخ شما
