نابغه ٔ شیبانی

لغت نامه دهخدا

نابغه شیبانی. [ ب ِ غ َ ی ِ ش َ ] ( اِخ ) عبداﷲبن مخارق بن سلیم بن حضیرة بن قیس معروف به نابغه شیبانی ، از قبیله بنی شیبان است و از شاعران بدوی و معاصر و مداح دولت اموی است. در بادیه زندگی می کرد. و هر چندگاه به شام می آمد و خلفای بنی امیه را مدیحتی میگفت وصلتی میگرفت ومیرفت. از ممدوحان ویند: عبدالملک مروان و فرزندانش و در حق ولید نیز مدایح فراوانی دارد. صاحبان تذکره ها او را نصرانی مذهب دانسته اند ، بدلیل اشارات و اصطلاحات نصرانی فراوانی که در اشعارش یافته می شود، صاحب ریحانة الادب آرد: به اقتضای عصبیت مذهبی در اشعارخود از انجیل و رهبان و دیگر اصطلاحات مذهبی نصرانیت بسیار یاد کرده است ، امامصحح الاغانی طبع بیروت بدلیل ابیاتی از این گونه :
و تعجبنی اللذات ثم یعوجنی
ویسترنی عنها من اﷲ ساتر
ویزجرنی الاسلام والشیب والتقی
و فی الشیب و الاسلام للمرء زاجر.
او را مسلمان دانسته است .
بدوران ولیدبن یزید، به سال 120 هجری درگذشت. این ابیات از قصیدتی است که در مجلس عبدالملک انشاد کرده است :
آلیت جهداً و صادق قسمی
برب عبد تُجنه الکرح
یظل یتلوالانجیل یدرسه
من خشیة اﷲ قلبه طفح ُ
لابنک اولی بملک والده
و نجم من قد عصاک مطّرح
داود عدل فاحکم بسیرته
ثم ابن حرب فانهم نصحوا
وهم خیار فاعمل بسنتهم
و احی بخیر و اکدح کماکدحوا .
و نیز رجوع شود به :
ضحی الاسلام ص 304، عقدالفرید ج 3، الاعلام زرکلی ج 2 و 3، تاریخ آداب اللغةالعربیه ج 1 ص 303، دائرةالمعارف الاسلامی ، ریحانةالادب ج 4 ص 138، اغانی ج 7 ص 104 و 105، قاموس الاعلام ج 6 ص 4533،

فرهنگ فارسی

شهرت عبدالله بن مخارق ابن سلیم از شاعران بادیه نشین عرب که دین نصرانی داشت . وی معاصر مداح دولت اموی بود و بخصوص عبدالملک بن مروان و پسرش ولید را مدح می گفت و از آنان صله میگرفت .

پیشنهاد کاربران

بپرس